Sigara kullanımı, dünyada ve Türkiye’de önlenebilir ölümlerin en önemli nedenleri arasında yer alıyor. En sık görülen kanser türü olan akciğer kanserinin yaklaşık yüzde 95’inin doğrudan sigara kullanımına bağlı olarak geliştiği belirtiliyor. Her yıl dünyada yaklaşık 2,5 milyon kişi akciğer kanseri nedeniyle yaşamını yitirirken, sigaraya bağlı hastalıklardan hayatını kaybedenlerin sayısı yaklaşık 5 milyona ulaşıyor.
Türkiye, dünyada sigara tüketiminin en yüksek olduğu ilk 10 ülke arasında bulunuyor. Ülkemizde sigaraya bağlı hastalıklardan her yıl yaklaşık 110 bin kişi hayatını kaybederken, bu sayı günlük ortalama 300 kişiye denk geliyor. Ortaya çıkan tablo, sigaranın toplum sağlığı açısından ne denli büyük bir tehdit oluşturduğunu gözler önüne seriyor.
Kadınlarda ve Gençlerde Risk Hızla Artıyor
Geçmiş yıllarda sigara kullanımı daha çok erkeklerde görülürken, günümüzde kadınlar ve özellikle genç kızlar arasında sigara tüketiminin belirgin şekilde arttığı dikkat çekiyor. Bu artış, kadınlarda akciğer kanseri görülme oranlarının yükselmesine neden oluyor.
Özellikle Ege ve Marmara Bölgesi’nde kadınlarda akciğer kanseri sıklığının diğer bölgelere göre daha yüksek olduğu ifade ediliyor. Daha önce kadın–erkek oranı yaklaşık 10 kat seviyesindeyken, bu farkın günümüzde 3,5 kata kadar gerilediği belirtiliyor. Uzmanlar, bu değişimin en önemli nedeninin kadınlarda sigara kullanımının artması olduğuna dikkat çekiyor.
Bir diğer önemli sorun ise sigaraya başlama yaşının giderek düşmesi. Yapılan değerlendirmelere göre sigaraya başlayan bireylerin yaklaşık yüzde 60’ı, 13 yaşın altında bu bağımlılıkla tanışıyor.
Sigara Sadece İçeni Değil, Çevresini de Hasta Ediyor
Uzmanlar, sigaranın yalnızca kullanan kişiye değil, çevresindekilere de ciddi zararlar verdiğini vurguluyor. Pasif içicilik özellikle çocuklar açısından büyük risk oluşturuyor. Ev ortamında sigara içilen durumlarda çocukların, farkında olmadan günde ortalama 5 sigara içmiş kadar dumana maruz kaldığı belirtiliyor.
Pasif içiciliğin çocuklarda astım, solunum yolu enfeksiyonları ve ani bebek ölümü riskini artırdığı; sigara içen eşe sahip kadınlarda ise akciğer kanserinden ölüm riskini 2–3 kat yükselttiği ifade ediliyor.
Erken Teşhis Hayat Kurtarıyor
Akciğer kanserinde en önemli sorunlardan birinin, hastaların büyük bölümünün sağlık kuruluşlarına geç evrede başvurması olduğu belirtiliyor. Oysa erken evrede tanı konulan akciğer kanserinde tedavi başarısının yüzde 90’lara kadar ulaşabildiği vurgulanıyor.
Bu nedenle özellikle 40 yaş üstü ve sigara öyküsü bulunan bireylerin, yılda en az bir kez akciğer filmi çektirmesi ve düzenli sağlık kontrollerini yaptırmasının hayati önem taşıdığı ifade ediliyor.
Sigara Bir Alışkanlık Değil, Tedavi Edilmesi Gereken Bir Hastalık
Uzmanlar, sigaranın bir alışkanlık değil ciddi bir bağımlılık olduğuna dikkat çekiyor. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre sigara bağımlılığı bir hastalık olarak kabul ediliyor ve tedavi edilmesi gerekiyor. Sigarayı bırakmak isteyen bireylerin, profesyonel destek aldıklarında başarı şanslarının önemli ölçüde arttığı belirtiliyor.
Sigarayı Bıraktıktan Sonra Vücut Kendini Onarıyor
Sigara bırakıldıktan sonra vücutta iyileşme süreci kısa sürede başlıyor. İlk 20 dakika içinde kalp atışları ve tansiyon normale dönmeye başlıyor. 24 saat sonra karbon monoksit vücuttan atılırken, bir yıl içinde kalp hastalığı riski yarı yarıya azalıyor. On yıl sonra ise ölüm riskinin, hiç sigara içmemiş bireylerle aynı seviyeye yaklaştığı ifade ediliyor.
Dünya Sigarayı Bırakma Günü dolayısıyla yapılan çağrılarda, sigarayı bırakmanın yalnızca bireysel bir tercih değil, aynı zamanda hayat kurtaran bir adım olduğu vurgulanıyor.
“Sigaradan uzak durmakla bir hayat kurtarıyorsunuz. En güzeli ise, bu hayatın kendi hayatınız olmasıdır.”