Atatürk Üniversitesi, Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü, Tıbbi Mikrobiyoloji Laboratuvarı bakteriyoloji, tüberküloz, viroloji, immunoloji, parazitoloji, mikoloji ve moleküler mikrobiyoloji alanlarında hizmet vermektedir.

    Enfeksiyon hastalıklarına yol açan bakterilerin tanısında, mikroskobik incelemeler, klasik kültür yöntemleri, hasta örneklerinde bakterilere ait antijenleri tespit edebilen yöntemler kullanılmaktadır. Üreyen bakteriler çeşitli yöntemlerle tanımlanmakta, gerektiğinde otomatik tanımlara cihazları ile hızlı ve güvenilir sonuçlar verilmektedir. Enfeksiyon etkeni olarak belirlenen, cins ve tür düzeyinde tanımlanan bakterilerin antibiyotik duyarlılık testleri uluslararası standartlarla tespit edilerek hastaların tedavisine en uygun antibiyotikle başlanmasına olanak sağlanmaktadır. Tıbbi Mikrobiyoloji laboratuvarında anaerob mikroorganizmaların tanımlanmaları da aynı şekilde yapılmaktadır.

    Tüberküloz laboratuvarında, hastaların klinik örnekleri özel boyama yöntemleri ile boyanarak klinisyene boyama sonuçları anında bildirilmektedir. Hasta örnekleri hem bütün dünyada altın standart olarak belirlenen özel besiyerlerine, hem de otomatik cihazlara yüklenen son sistem kültür şişelerine eş zamanlı olarak ekilmekte, bu şekilde mikobakteri kültür, duyarlılık ve tiplendirmesi yapılmaktadır. Moleküler yöntemlerden PCR ile de tanı desteklenmektedir.

    Enfeksiyon etkenlerine karşı vücutta meydan gelen bağışık yanıt sonu ortaya çıkan antikorlar ve bu etkenlere ait yapısal antijenler serolojik testlerle çalışılmaktadır. Vücudun kendi yapısal antijenlerine karşı bağışık yanıt geliştirmesi sonucu ortaya çıkan hastalıklar olarak tanımlanan otoimmun hastalıkların tanısı da yapılan otoantikor testleri ile yapılabilmektedir. AIDS ve hepatit etkenlerinin tanısı ise yine ulusal ve uluslararası standartların önerdiği yöntemler ile konulmaktadır.

    Parazitoloji alanında direkt mikroskobik incelemelerin yanı sıra, hızlı tanı testleri, moleküler yöntemler ve bu parazitlere karşı kişide oluşan antikorları tespit edebilen serolojik ve immünolojik yöntemler kullanılmaktadır.

    Mikoloji alanında mantarların neden olduğu enfeksiyonları tanımlayabilmek için klasik yöntemler kullanılmakta, ayrıca otomatize sistemler ile de ileri düzeyde tanımlamaları ve antimikrobiyal duyarlılıkları gerçekleştirilebilmektedir. Bağışıklık sisteminin baskılandığı ve yetersizlik geliştiği durumlarda sık görülen aspergillus enfeksiyonlarının tanısında galaktomannan antijen testi laboratuvarımızda uygulanmaktadır

   Moleküler mikrobiyoloji alanında çeşitli enfeksiyöz ajanların DNA ve RNA’ları klinik örneklerde PCR yöntemiyle saptanmakta, genotiplendirme yapılabilmekte ve viral yük tespit edilebilmektedir.

   24 saat kesintisiz olarak çok geniş bir test alanında hizmet veren mikrobiyoloji laboratuvarımızda araştırma, tez ve proje kapsamında da çalışmalar yapılmaktadır.

   Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsat alan laboratuvarımız bir üniversite hastanesi tıbbi mikrobiyoloji laboratuvarı olarak gelişmeleri takip ederek ulusal ve uluslararası standartlar çerçevesinde yeni teknolojilerle ilerlemesini sürdürecektir.

     Öğretim Üyeleri

 

  1. Prof. Dr. Osman AKTAŞ
  2. Prof. Dr. Halil YAZGI
  3. Prof. Dr. Hakan USLU
  4. Prof. Dr. Muhammet Hamidullah UYANIK
  5. Dr.Öğr. Üyesi Özgür ÇELEBİ

 

     Asistan Doktorlar

      1. Arş. Gör. Dr. Bahar ÇİMEN
      1. Arş. Gör. Dr. Büşra AYYILDIZ
      1. Arş. Gör. Dr. Şeyma DEMİRELLİ (TANYILDIZI)
      1. Arş. Gör. Dr. Şükran ÖZHAN
      1. Arş. Gör. Dr. Esra BİNİCİ
      1. Arş. Gör. Dr. Feyzanur GÜNDOĞDU AKSOY
      1. Arş. Gör. Dr. Betül AKGÜN

    Moleküler Mikrobiyoloji laboratuvarımızda hastaların klinik örneklerinde Hepatit B’nin tanısı amacıyla öncelikle HBV-DNA ile HBV Pozitifliği saptanmakta, viral yük ve ardından sekanslama tekniğini kullanarak, HBV’nin çeşitli antivirallere (Entecavir, Lamivudine, Telbivudine, Tenofovir ve Adefovir) dirençliliği tespit edilebilmektedir. Hepatit C tanısında ise yine PCR yöntemi ile HCV tespit edilmekte, viral yük ve genotiplendirme kiti ile HCV pozitif hastalarda genotip 1a, 1b, 2, 3, 4, 5 ve genotip 6 tipleri saptanabilmektedir. Hepatit D tanısında HDV-RNA saptanarak, viral yük tespit edilebilmektedir. Bağışıklık sistemi yetersiz olan veya baskılanmış kişilerde, özellikle organ transplantasyonlarında çok önemli olan Cytomegalovirus (CMV), Epstein-Barr Virus (EBV), Herpes Simpleks Virus tip 1 ve tip 2, (HSV-1/2) , BK Viruslarına ait DNA’lar saptanarak viral yük belirlenebilmektedir. Ayrıca tüberküloz hastalığının tanısında hasta klinik örneklerinde etken mikroorganizma olan Mycobacterium tuberculosis DNA’sının tespiti de yapılabilmektedir.

   Dışkı örneklerinin incelenmesinde GİS enfeksiyonlarında başlıca bakteri, virus ve parazit, etken mikroorganizmalar olarak rol aldıklarından bu ajanların saptanması amaçlanmaktadır. Dışkının makroslobik incelenmesi sırasında kıvamı, kan ve/veya mukus varlığı değerlendirilmekte erişkin parazitlerin veya halkalarının bulunup bulunmadığına dikkat edilmektedir. Mikroskobik incelemede ise tek hücreli parazitler olan protozoon trofozoitlerinin hareketleri; helmint larva ve yumurtaları açısından değerlendirme yapılmakta ayrıca lökosit ve eritrosit varlığı saptanmaktadır. Bu amaçla boyasız ve boyalı (Lügol, Trikrom) preparatlar hazırlanmaktadır. Salmonella, Shigella, Campylobacter türleri, Vibrio cholerae ve Enterohemorajik Escherichia coli (EHEC) gönderilen hasta örnekleri uygun besiyerlerine ekilerek üretilip tanımlanabilmektedir. Ayrıca hızlı antijen test kitleri ile Helicobacter pylori, Giardia sp., Entamoeba histolytica, Cryptosporidium parvum, Adenovirus ve Rotavirus tanıları konabilmektedir. Hastanede yatan özellikle geniş spektrumlu antibiyotik kullanan hastalarda kanlı ishallere yol açan Clostridium difficile toksinleri (A veB) hızlı antijen testi kullanılarak tanımlanmaktadır.

       Bağışıklık sisteminin T lenfositlerini yok ederek immün sistem hücrelerinin işlevlerini bozan Edinsel immün yetmezlik sendromu (AIDS) hastalığına yol açan HIV virusunun tanısında hem HIV’e spesifik antikorları hem de p24 antijenini serolojik olarak eşzamanlı saptayan dördüncü kuşak test “combo test, HIV-1, 2 Ab/Ag” kullanılmakta ve reaktif sonuç bir doğrulama testiyle onaylatılmaktadır. Hepatit B tanısında kullanılan serolojik göstergeler HBsAg Anti HBs, Anti HBc IgG, Anti HBc IgM, HBe Ag, Anti HBe laboratuvarımızda en son sitem cihaz ve kitlerle bakılmaktadır. Hepatit A tanısında Anti HAV IgG ve anti HAV IgM; Hepatit C tanısında Anti HCV total ve IgM; Delta Hepatit’inin tanısında HDV Ag, Anti HDV, HDV IgM; Hepatit E tanısında Anti HEV, HEV IgM saptanabilmektedir.

     Yenidoğanda çeşitli patolojilere yol açan anneye ait enfeksiyonların gebelik esnasında erken teşhisi önemlidir. Etkin bir korunma için gebelik esnasında kazanılan bu enfeksiyonların mümkün olduğu kadar erken teşhis edilmesi uygun kararların alınmasında önemli rol oynar. Bu enfeksiyonlardan bir grubu TORCH adını alır. TORCH ifadesinde; T, Toksoplazmozisi; R, Rubellayı; C, Cytomegalovirusu ve H, Herpes Simplex virusu ifade eder. Laboratuvarımızda hasta serumlarında Toxoplasma IgG, Toxoplasma IgM, Rubella IgG, Rubella IgM, CMV IgG, CMV IgM, Herpes Simplex Tip 1 IgG, Herpes Simplex Tip 1 IgM, Herpes Simplex Tip 2 IgG, Herpes Simplex Tip 2 IgM ve ayrıca Toxoplasma Avidite ile CMV Avidite testleri uygulanmaktadır.

    Enfeksiyöz mononükleoz (EM) Epstein-Barr virusu (EBV) ile enfekte B lenfositlerinin çoğalması ile karakterize bir hastalıktır. Vücutta latent kalabilen bu virus bağışıklığı baskılanmış olan hastalarda ciddi bir komplikasyonlara neden olabilmektedir. Bunun Lenfoma gibi kanser hastalıklarının nedenleri arasında sayılmaktadır. Bu nedenle EBV enfeksiyonunun optimize edilmiş tespiti ve izlenmesi en iyi hasta yönetimini sağlamak için önemlidir. Laboratuvarımızda hasta serumlarında EBV-VCA IgG, EBV-VCA IgM, EBV-EBNA IgG ve EBV-EBNA IGM (ZEBRA) testleri ile EBV infeksiyonun akut, geçirilmiş ve latent infeksiyonlarının tanısı yapılmaktadır. Epstein-Barr Virus (EBV) DNA’sı da tespit edilebilmektedir.

     Kabakulak, kabakulak virusunun sebep olduğu özellikle tükürük bezlerinin (parotis, submandibular ve sublingual) iltihabı ve bazen de gonadlar, meninks, pankreas ve diğer organların tutulumu ile kendini gösteren akut, bulaşıcı bir infeksiyon hastalığıdır. Tanısı için laboratuvarımızda hasta serumlarında Mumps IgG ve Mumps IgM antikorları bakılmaktadır.

     Kızamık özellikle çocukluk çağında görülen ve tüm dünyada yaygın olan çok bulaşıcı döküntülü bir enfeksiyon hastalığıdır. Bazı hastalarda istenmeyen yan etkileri görülebilmektedir, Örneğin, kızamığa bağlı ölüm 1000 olguda 1 görülmekte ve genellikle pnömoni veya ensefalite bağlı olmaktadır. Çocuklarda kızamığa bağlı gelişen en sık komplikasyon akut orta kulak iltihabıdır. Kızamığa bağlı merkezi sinir sistemi tutulumu sonucu Akut ansefalit, subakut sklerozan panensefalit ve immün-baskılanmış konakta subakut ensefalit tabloları gelişebilir. Bu amaçla serolojik olarak Measles IgG ve Measles IgM antikor tayinleri yapılarak akut ve geçirilmiş infeksiyon tanıları sağlanmaktadır.

    Suçiçeği, Varicella zoster virusunun vücuda ilk girdiğinde meydan getirdiği bir hastalıktır. Çocukluk döneminin döküntülü hastalıkları arsında sayılır. Virus vücutta latent olarak kalabilmekte immun sistemin zayıfladığı kişilerde özellikle erişkinlerde halk arasında ‘Gece yanığı’’ olarak isimlendirilen Zona hastalığını meydana getirebilmektedir. Bu hastalıkların tanısı için laboratuvarımızda hasta serumlarında Varicella Zoster IgG ve Varicella Zoster IgM tespit edilmektedir.

    Parvovirus B19 Virusu ile infekte olunduğunda en sık görülen klinik tablo çocukluk çağının döküntülü hastalıklarından olan “Eritema İnfeksiyozum”dur. Tüm dünyada yaygın olarak bulunan parvovirus B19, solunum yolu sekresyonları başta olmak üzere kan transfüzyonu, organ nakli ile ve hamile anneden bebeğine bulaşmaktadır. Virus eritrositlerin öncü hücrelerini infekte ettiğinden eritrosit yapımı durmakta ve özellikle kronik hemolitik anemisi olan hastalarda aplastik krize yol açabilmektedir. Hamile bir kadının B19 virusu ile enfekte olması sonucunda, hidrops fetalis ve konjenital anemi gelişebilmektedir. Bu virusun tanısı laboratuvarımızda Parvovirus B-19 IgG ve Parvovirus B-19 IgM antikorlarının hasta serumlarında tespit edilmesiyle konulmaktadır.

     Tüberküloz hastalığı (verem) Mycobacterium tuberculosis ‘in yol açtığı bulaşıcı bir hastalıktır. Hastalık; tüberküloz hastası bir kişinin öksürmesi, hapşırması veya konuşması ile havaya karışan bakterilerin solunum yolu ile sağlıklı bir insanın akciğerlerine ulaşması ile bulaşmaktadır. Bu bakterileri alan kişilerin bir kısmında kişide hastalık oluşturmadan, uyur durumda akciğerde yıllarca kalıp, vücut direncinin düştüğü bir durumda hastalık oluşturabilirler. Diğer bir kısmında ise kısa süre içinde hastalık ortaya çıkar. Mikroskop ile hasta örneğindeki tüberküloz basillerinin saptanması, tüberküloz hastalığının tanısını koymak için en hızlı, en ucuz ve pratik bir yöntemdir. Tüberküloz basilinin ikiye bölünme süresi ortalama 18 saat olduğundan, kültür ile üretilerek izole edilmesi uzun zaman almaktadır. Bu nedenle de tüberküloz için mikroskopik tanı günümüze kadar önemini korumuştur. Bu amaçla laboratuvarımızda hasta örneklerinden hazırlanan preparatlar Erlich-Ziehl Neelsen (EZN) boyama yöntemiyle boyanmakta ve mikroorganizmanın varlığı ve yoğunluğu açısından değerlendirilmektedir. Pozitif sonuçlar ilgili hekime anında bildirilmektedir. Bu örnekler özel işlemler tabi tutularak Lewenstein-Jensen besiyerlerine ve eş zamanlı olarak tüberküloz basilinin daha hızlı üremesini ve üremenin erken dönemde tespit edilmesini sağlamayı amaçlayan, ‘‘hızlı sonuç veren kültür sistemleri’’ olarak tanımlanan otomatize sistemin kültür şişelerine ekilmektedir. Otomatize sistem ile mikabkaterilerin üreme süreleri ortalama 14 güne indirilmekte ve tür düzeyinde tanımlama yapılarak FDA ve/veya CE ve ISO belgelerinden en az 2 tanesine sahip bu sistem ile kritik konsantrasyonlarda 4 majör (Streptomisin, INH, Ethambutol, Rifampisin) ve Pirazinamid direnç testleri, yüksek konsantrasyonlarda da Streptomisin, INH ve Ethambutol direnç testleri çalışılabilmektedir. Minör ilaçların direnç testleri de uygulanabilmektedir. Yine klinik örneklerde Mycobacterium tuberculosis DNA’sının tespiti de yapılabilmektedir. Tüberküloz tanısında Mycobacterium tuberculosis varlığı ve ilaç direncini belirleyen Multipleks PCR Test Panelimiz de laboratuvarımızda hizmet vermektedir.

      Lyme hastalığı Ixodes cinsi sert kenelerle bulaşan bir spiroket olan Borrelia burgdorferi’nin neden olduğu bir hastalıktır. Tipik semptomları, ateş, baş ağrısı, hâlsizlik, yorgunluk ve eritema migrans adı verilen deri döküntüleridir. Tedavi edilmemiş olgularda enfeksiyon eklemler, kalp ve sinir sistemine yayılabilir. Lyme hastalığı tanısı amacıyla laboratuvarımızda hasta serumlarında Borrelia burgdorferi IgG ve Borrelia burgdorferi IgM antikorları tespit edilmektedir.

     Chlamydia trachomatis, günümüzde cinsel yolla bulaşan hastalıkların en önemli etkenlerinden biridir. Kadınlarda servisit, üretrit ve PIH (Pelvik İnflamatuvar Hastalık) gibi enfeksiyonlara neden olurken, erkeklerde üretrit, epididimit ve prostatit klinik tablosu oluşturmaktadır. Hastalıkları özellikle genç insanlarda görülür ve çoğunlukla belirtisiz seyreder. Tedavi edilemeyen C. trachomatis enfeksiyonları pelvisin iltihabi hastalığı (PİH) gibi hastalıklara yol açmakta, dış gebelik ve infertilite ile sonuçlanabilmektedir. Ayrıca gebelik döneminde görülen enfeksiyonlarında erken doğum, ölü doğum ve düşük ağırlıklı doğum gibi gebelik komplikasyonlarına yol açabilir. Laboratuvarımızda bu bakterinin yapmış olduğu hastalığın tanısında hasta serumlarında Chlamydia trachomatis IgG ve Chlamydia trachomatis IgM antikorları bakılmaktadır.

      Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre pnömoni, dünya çapında çocukların en büyük enfeksiyöz ölüm nedenidir. Zatürre etkenleri arasında yer alan Chlamydia pneumoniae’ye karşı oluşan IgG ve IgM tipi antikorlar laboratuvarımızda hasta serumlarında tespit edilmektedir.

      Dünya Sağlık Örgütü tarafından kanserojen grupta sınıflandırılan Helicobacter pylori enfeksiyonu yüksek tekrarlanma sıklığı ile hem gelişmekte olan hem de gelişmiş ülkelerde görülen önemli bir halk sağlığı sorunudur. H. pylori’nin mide mukozasına yerleşip çoğalarak kronik gastritin ana nedenini oluşturmaktadır. Bu bakterinin tespitinde laboratuvarımızda hasta serumunda Helicobacter pylori IgG ve Helicobacter pylori IgA antikorları bakılmaktadır. Ayrıca hastaların dışkılarında hızlı antijen test yöntemiyle mikroorganizmanın antijenleri saptanmaktadır.

     Sifiliz, Treponema pallidum’un neden olduğu bir hastalıktır. Başlıca cinsel yol olmak üzere kan nakli ile ve hamile anneden bebeğine bulaşabilmektedir. Kültürde üretilememesi nedeniyle tanıda başlıca serolojik yöntemlerden yararlanılmaktadır. Bu amaçla laboratuvarımızda nontreponemal testlerden RPR (Rapid Plasma Reagin), treponemal testlerden T. pallidum antijenlerine karşı oluşmuş özgül antikorları saptayan TPHA (T. pallidum Hemagglutination Assay) testleri yapılmaktadır. Tüm kan ve organ vericileri bu teste tabi tutulmaktadır.

     Bruselloz bütün dünyada en sık gözlenen hayvan kaynaklı (zoonotik) hastalıklardan biridir ve gelişmekte olan ülkelerde bir halk sağlığı problemi ve ekonomik kayıp nedeni olmaya devam etmektedir. Enfeksiyon insanlara en çok pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri ile bulaşır. Tanıda kültür, seroloji ve polimeraz zincir reaksiyonu kullanılır. Laboratuvarımızda hastaların klinik örneklerinden kültür yapılmakta ayrıca hasta serumlarında Brucella IgG ve Brucella IgM antikor saptanabilmektedir. Tarama ve titrasyon amacıyla Brucella Antijeni (Coombs) testi de uygulanmaktadır.

      Kistik ekinokokkozis, Echinococcus granulosus’un neden olduğu başta karaciğer ve akciğer olmak üzere dokularda içi sıvı dolu hidatik kist adı verilen kistlerin oluşmasına yol açan ve çoğunlukla cerrahi ve girişimsel yöntemler ile tedavi edilen, ülkemizde her bölgede görülebilen, zoonotik bir parazit enfeksiyonudur. Tanısında Echinococcus IgG testi laboratuvarımızda çalışılmaktadır.

     Aspergillosis, Aspergillus cinsi küf türü mantarların neden olduğu bir hastalık grubudur. En sık akciğerleri tutar ve bağışıklık sistemi zayıflamış veya başka akciğer sorunları olan hastalar bu hastalığa daha çok yakalanır. Laboratuvarımızda geleneksel kültür yöntemleri ve mantara ait Galaktomannan antijenini tespit eden testler çalışılmaktadır.

      Otoimmün hastalılar insanda bağışıklık sisteminin kendi öz dokuları ve organlarına saldırarak, organizmanın kendisini hasarlaması sonucu ortaya çıkan hastalıklar olarak tanımlanabilir.

    Bu hastalıklar arasında bulunan Romatoid artrit, nedeni bilinmeyen, kronik seyirli, sistemik iltihaplı bir hastalıktır. Birçok eklemi aynı anda hastalandırması sonucu şekil bozuklukları, iş gücü kaybı ve önemli sakatlıklara neden olur. Tanı amacıyla laboratuvarımızda C-reaktif protein (CRP), otoantikorlardan Romatoid faktör (RF), anti-siklik sitrulinize peptid (anti-CCP) hasta serumlarında tespit edilmektedir.

      Sistemik lupus eritematozus (SLE), kronik, sebebi bilinmeyen, otoimmün karakterli, birçok organ ve sistemi tutan bir bağ dokusu hastalığıdır. Hastalık klinikte ateş, eklemlerde şişlik, ciltte eritemli döküntülerden, böbrek, santral sinir sistemi, akciğer gibi organ ve sistemlerin etkilenmesine kadar çeşitlilik gösterir. Hastalığın tanısı amacıyla immunfloresan yöntemiyle Antinükleer Antikor (ANA), Anti ds DNA Total ve immunoassay yöntemiyle Anti SM, Anti SM-RNP, Anti SS-A, Anti SS-B tetstleri çalışılmaktadır.

     Hashimato tiroiditi toplumda en sık rastlanılan otoimmüntiroidittir. Genetik ve çevresel faktorlerin birbirleri ile etkileşimi sonucu ortaya çıkmaktadır. Laboratuvarımızda bu hastalığın tanısı amacıyla Thyroglobulin Antikor ve Mikrozomal Antikor (Anti-TPO) testleri çalışılmaktadır.

     Sjögren sendromu vücudun bağışıklık sisteminin yanlışlıkla gözyaşı ve tükürük bezleri gibi salgı yapan bezlerin dokusuna reaksiyon göstermesiyle karakterize bir otoimmün bozukluktur. Tanı amacıyla laboratuvarımızda Antinükleer antikorlar (ANA), Romatoid faktör (RF) Anti-SS-A ve Anti-SS-B hasta serumunda çalışılmaktadır.

    Düşük tehdidi tüm gebelerin %10-20’sinde görülebilen bir komplikasyondur. Antikardiyolipin antikorları lgM ve lgG sınıfı immünoglobulinlerdir. Bu antikorlardan herhangi birinin mevcudiyetinin kendiliğinden olan düşük, ölü doğum, anne karnındaki bebeğin gelişme geriliği, erken doğum ve arteriyel/venöz tromboz riskini artırdığı tespit edilmiştir. Laboratuvarımızda Anti Cardiolipin IgG ve Anti Cardiolipin IgM testleri çalışılmaktadır.

   Skleroderma deriyi ve iç organları destekleyen bağ dokusunun anormal şekilde büyümesi ile karakterize bir hastalıktır. Tanısı amacıyla laboratuvarımızda Anti SCL-70 bakılmaktadır.

     İnflamatuar Miyozitler (Polimiyozit ve Dermatomiyozit) kasları etkileyen otoimmun hastalıklardır. Laboratuvarımızda Anti JO-1 bakılmaktadır.

     Çölyak hastalığı duyarlı kişilerin tahıllarda bulunan glutene maruz kalması sonucunda mukozada iltihaplanmaya, villusların kaybolmasına yol açan bir ince bağırsak hastalığıdır. Tanısı amacıyla laboratuvarımızda Doku Transglutaminaz IgG, Doku Transglutaminaz IgA, Gliadin IgG, Gliadin IgA ve Anti Endomisyum IgA testleri çalışılmaktadır.

      PBC (Primer Biliyer Kolanjit), doğuştan oluşan ve karaciğeri etkileyen otoimmun bir hastalıktır. Tanısı amacıyla laboratuvarımızda ANA, ASMA (Düz Kas Antikoru), AMA-M2 (antimitokondriyal antikor), RF ve anti-TPO bakılmaktadır. Otoimmun karaciğer hastalılarının tanısında ANA, ASMA ve LKM testleri de çalışılan testler arasında bulunmaktadır.

     Goodpasture sendromu (GS) ya da anti-glomerüler bazal membran hastalığı (Anti-GBM hastalığı) böbrek ve akciğerleri etkileyen nadir görülen otoimmun bir hastalıktır. Tanı ve ayırıcı tanısında laboratuvarımızda Anti-nötrofil sitoplazmik antikor (ANCA) ve anti-glomerüler bazal membran antikor (anti-GBM) testleri çalışılmaktadır.

      Wegener Granülomatozu (WG) başlıca solunum sistemini ve böbreği tutan, sebebi bilinmeyen, çocukluk çağında nadir görülen sistemik bir vaskülittir. Tanısı için laboratuvarımızda Anti-Neutrophil Cytoplasmic Antibodies (Anti-Nötrofil Sitoplazmik Antikorlar) (ANCA) testi çalışılmaktadır.

    Pemfigus derinin kendisini yabancı olarak görmesi ve bağışıklık sisteminin deriye zarar verdiği otoimmun bir hastalıktır. Tanısında kullanılan Desmoglein 1 ve Desmoglein 3 testleri laboratuvarımızda çalışılmaktadır.

    Büllöz pemfigoid (BP) derinin ve mukoz membranların en sık görülen subepidermal otoimmün büllöz hastalığıdır. Laboratuvarımızda Bullous Pemphigoid Ag 1 ve Bullous Pemphigoid Ag 2 tanı amacıyla çalışılmaktadır.

     Graves hastalığı, tiroid hormonu tiroksininin aşırı üretilmesine neden olan ve hipertiroidizme yol açan otoimmun bir hastalıktır. Laboratuvarimızda tanısı amacıyla TSH Reseptör Bloke Edici Antikor testi çalışılmaktadır.

       Laboratuvarımızda ayrıca solunum yolları, sindirim sitemi, merkezi sinir sistemi’de infeksiyon meydana getiren bakteriyel, viral, paraziter etkenlere ve mantarlara ait DNA veya RNA’ları tek bir klinik örnekte tespit edebilen Multipleks PCR Test Panelleri de tanı amacıyla kullanılmaktadır. Human Papilloma Virus ve tiplerini de saptayabilen Multipleks PCR Test Panelimiz de mevcuttur. Tüberküloz tanısında Mycobacterium tuberculosis varlığı ve ilaç direncini belirleyen Multipleks PCR Test Panelimiz laboratuvarımızda hizmet vermektedir.

      Konvansiyel kültür yöntemleri ile hasta klinik örneklerinden hastalık etkenleri üretilebilmekte, üreyen mikroorganizmalar tanımlanarak, uluslararası standartlar kullanılarak antibiyotik duyarlılıkları tespit edilmektedir. Bu testler ayrıca son sistem otomatize cihazlarda da gerçekleştirilebilmektedir. Hasta örnekleri özel boyama yöntemleri kullanılarak direkt mikroskobik incelemelere tabi tutulmaktadır.

BÖLÜMÜMÜZDE YAPILAN YILLIK HİZMET SAYILARI

HBV-DNA Kantitatif 5.522 test
HBV İlaç Direnci 30 test
HCV-RNA Kantitatif 1.274 test
HCV Genotiplendirme 118 test
HDV-RNA Kantitatif 651 test
CMV DNA Kantitatif 1.602 test
Parvovirus B19 Kantitatif 285 test
EBV-DNA Kantitatif 212 test
HSV-DNA Kalitatif 1+2 295 test
TBC-DNA Kalitatif 1.450 test
BK Virus Kantitatif 17 test
Toxoplasma IgG 4.189 test
Toxoplasma IgM 4.512 test
Rubella IgG 4.310 test
Rubella IgM 4.447 test
CMV IgG 4.842 test
CMV IgM 5.267 test
Toxoplasma IgG Avidite 763 test
CMV IgG Avidite 1.205 test
HIV 1, 2 Ab/Ag 61.460 test
Anti HIV 10.000 test
HBsAg 77.538 test
Anti HCV 74.148 test
Anti HBs 13.512 test
Anti HBc 8.831 test
HBc IgM 6.636 test
HBe Ag 5.206 test
Anti HBe 5.032 test
Anti HAV 4.363 test
HAV IgM 3.436 test
HDV Ag 2.654 test
Anti HDV 3.807 test
HDV IgM 2.615 test
Anti HEV 2.355 test
HEV IgM 2.419 test
EBV-VCA IgG 1.396 test
EBV-VCA IgM 1.895 test
EBV-EBNA IgG 1.186 test
EBV-EBNA IGM (ZEBRA) 1.127 test
Herpes Simplex Tip 1 IgG 1.772 test
Herpes Simplex Tip 1 IgM 2.090 test
Herpes Simplex Tip 2 IgG 1.750 test
Herpes Simplex Tip 2 IgM 2.063 test
Parvovirus B-19 IgG 880 test
Parvovirus B-19 IgM 1.307 test
Varicella Zoster IgG 702 test
Varicella Zoster IgM 729 test
Mumps IgG 460 test
Mumps IgM 457 test
Measles IgG 505 test
Measles IgM 514 test
Borrelia burgdorferi (Lyme) IgG 121 test
Borrelia burgdorferi (Lyme) IgM 157 test
Helicobacter pylori IgG 40 test
Helicobacter pylori IgA 16 test
Chlamydia pneumoniae IgG 8 test
Chlamydia pneumoniae IgM 23 test
Chlamydia trachomatis IgG 61 test
Chlamydia trachomatis IgM 84 test
Brucella IgG 1.797 test
Brucella IgM 1.908 test
Brucella Rose Bengal Testi 9.657 test
Brucella Antijeni (Coombs) 9.853 test
Kist Hidatik (Echinococcus IgG) 775 test
RPR Test Kiti 61.480 test
Sifiliz Doğrulama Testi 7.804 test
Clostridium difficile Toksin A-B 498 test
Fekal Helicobacter pylori Antijeni 3.057 test
Fekal Giardia Antijeni 2.502 test
Fekal Entamoeba Antijeni 2.176 test
Fekal Cryptosporidium parvum Antijeni 318 test
Fekal Adenovirus Antijeni 3.553 test
Fekal Rotavirus Antijeni 3.681 test
S100 proteini 1.500 test
Staphylococcus aureus Hızlı Tanı 2.500 test
Legionella Üriner Antijeni 150 test
Anti CCP 3.165 test
Thyroglobulin Antikor 1.173 test
Mikrozomal Antikor 4.647 test
Anti DS DNA Screen 4.830 test
Anti Cardiolipin IgG 2.525 test
Anti Cardiolipin IgM 2.603 test
Anti SS-A 2.861 test
Anti SS-B 2.928 test
Anti SM 1.288 test
Anti SM-RNP 2.079 test
Anti SCL-70 1.377 test
Anti JO-1 1.173 test
Gliadin IgG 2.790 test
Gliadin IgA 1.593 test
Doku Transglutaminaz IgG 2.405 test
Doku Transglutaminaz IgA 6.407 test
AMA-M2 300 test
ANA (Anti Nükleer Antikor) 8.193 test
Anti ds DNA Total 3.042 test
Anti GBM (Glomerular Basement Membrane) 391 test
Anti Endomisyum IgA 2.007 test
C-P ANCA 2.493 test
AMA/ASMA/LKM 3.500 test
TSH Reseptör Bloke Edici Antikor 914 test
Desmoglein 1 16 test
Desmoglein 3 16 test
Bullous Pemphigoid Ag 1 12 test
Bullous Pemphigoid Ag 2 11 test
Galaktomannan 4.011 test
Gastrointestinal Sistem Patojenleri (PCR Panel) 500 test
Human Papilloma Virus (HPV) (PCR Panel) 750 test
Menenjit Etkenleri (PCR Panel) 500 test
Solunum Yolu Hastalık Etkenleri (PCR Panel) 1.500 test
Mycobacterium Tuberculosis İlaç Direnci (PCR Panel) 1.000 test
Total IgE 1.000 test
Phadiatop 70 test
Spesifik IgE tek allergenler 150 test
Spesifik IgE 5’li mix panel allergenler 60 test
ECP 48 test
ASO (Nefolometrik) 5.580 test
CRP (Nefolometrik) 140.573 test
RF (Nefolometrik) 8.984 test
Mikobakteri Kültür ve Antibiyogram Testi (Otomatik Sistem) 1.250 test
Bakteri Tanımlama ve Antibiyogram Testi (Otomatik Sistem) 3.000 test
Mantar Tanımlama ve Antibiyogram Testi (Otomatik Sistem) 100 test
Salmonella Tüp Aglutinasyonu 200 test
Kan Kültürü (Otomatik Sistem) 11.000 test
İdrar Kültürü 38.000 test
Diğer Kültürler 10.000 test
Boyalı Mikroskobik İnceleme 18.000 test
Gaitada Parazit İncelemesi 7.300 test
Toplam 775.870 test

Genital Siğil etkeni nedir?

    Genital Siğil, İnsan papilloma virusu (HPV) adı verilen virusun neden olduğu bir hastalıktır. HPV’nin 200’den fazla farklı tipi bulunmaktadır, bu tipler deri ve mukozalarda iyi huylu siğilller oluşturabildiği gibi kansere dönüşebilen hastalıklara yol açabilirler.

      Bu tiplerden 40 kadarı genital bölgede siğile neden olmaktadır. HPV’nin kansere yol açma potansiyeline göre düşük ve yüksek riskli olmak üzere iki gruba ayrılır.

      Düşük riskli HPV tipleri;     HPV tip 6, 11, 40, 42, 43, 44, 54, 61, 70, 72 ve 81

     Yüksek riskli HPV tipleri;    HPV tip 16 ve 18 başta olmak üzere 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 68, 73, 82 yüksek riskli tiplerdir.

Genital Siğil insanlar arasında nasıl bulaşır?

     Virusun bulunduğu malzemelerin ortak kullanılması ile kişiden kişiye bulaşabilir, ancak en sık bulaşma yolu cinsel ilişki iledir. Ayrıca doğum esnasında doğum kanalından geçerken bebeğe de bulaşabilir.

Genital Siğilin bulaşma riskini arttıran faktörler nelerdir?

  1. Erken yaşta cinsel ilişki
  2. Cinsel partner sayısının fazlalığı
  3. Korunmasız cinsel ilişki
  4. Cinsel ilişki ile bulaşan enfeksiyon geçmişi
  5. Bağışıklık sistemi yetmezliği

Genital Siğil etkeni olan HPV insan vücudunda başka hangi hastalıkları oluşturur?

      HPV’nin neden olduğu hastalıkları şu şekilde sıralayabiliriz:

     Deri Siğili: Genellikle el ve ayakların yüzeyel keratinize dokusunda görülür. Tip 1-4 en sık etkendir. Çoğunlukla çocukluk ve erken ergenlik döneminde görülür. Lezyonlar belirli bir süre içinde kendiliğinden geriler. Tip 1-4 kanserojen değildir.

     Anogenital Siğil: Dış genital bölge ve anüs çevresindeki skuamöz epiteli tutar. Bu tabloya kondiloma aküminatum denir. HPV tip 6 ve tip 11 etkendir. Anogenital siğil cinsel ilişki ile bulaşır. Tip 6 ve tip 11düşük riskli kanserojendir.

     Laringeal, Oral ve Konjunktival Papillom: Laringeal papillom daha çok çocukluk çağında görülür. Gırtlak bölgesine yerleşir. Çocuklar doğum kanalında bu virusla infekte olur. Laringeal papillom gırtlağın en sık görülen iyi huylu tümörüdür. Solunum yollarını tıkayabilir. Etken çoğu kez HPV-11’dir. Oral papillom ağız bölgesine yerleşir ve etken HPV-6 ve HPV-11’dir. Konjunktival papillom gözün dış kısmını döşeyen konjunktivaya yerleşir. HPV-11 tarafından oluşturulur.

     Rahim Ağzı Siğili: Çoğunlukla tip 16 ve 18 ile olur. Bu tiplerin neden olduğu siğiller kanserleşebilir.

Genital Siğilin mikrobiyolojik tanısı hangi testlerle yapılır?

    En sık PCR testi kullanılır, hasta örneğinde virusun DNA’sı aranır ve hangi tip olduğu tespit edilir.

Rahim ağzı kanserinden nasıl korunulur?

      Rahim ağzı kanseri (Serviks kanseri), “önlenebilir” bir kanser tipi olması sebebiyle diğer kanser türlerinden ayırt edilebilmektedir. Bu nedenle HPV ile ilișkili enfeksiyonlarda özellikle tarama, erken teșhis ve tedavi büyük öneme sahiptir. Vajinal, anal veya oral seks sırasında her zaman prezervatif kullanılmalıdır ancak virüs prezervatif tarafından korunmayan cilt bölgelerinden de bulaşabilir. Koruyucu aşıları mevcuttur. Bivalan HPV 16/18 ve kuadrivalan HPV 6/11/16/18 aşıların ciddi yan etkileri olmaksızın HPV enfeksiyonuna karşı yüksek oranda etkinliğe sahip olduğu belirlenmiştir. Kuadrivalan aşıya, Amerikan Gıda ve İlaç Teşkilatı (FDA) tarafından 2006 yılının Haziran ayında, adölesan dönemden itibaren kullanılması için onay vermiştir. Bu aşı, 2007 yılı nisan ayı itibari ile ruhsat aşamasını tamamlayarak ülkemiz ilaç pazarında da yerini almıştır. Serviks kanserinin önlenebilmesi için, HPV aşılamasının 20 yaşından önce uygulanması gerekmektedir. Aşılama için optimal yaş grupları cinsel ilişkiye başlama yaşı, viral epidemiyoloji, aşılama politikaları gibi parametreler göz önünde bulundurulursa ülkeden ülkeye göre değişmektedir. Hem kadınlar hem de erkekler için HPV aşısı   olmaktır.

Hepatit A

     1.Hepatit A nasıl bir hastalıktır?

       Karaciğerin iltihabi bir hastalığıdır.

     2.Hepatit A hastalığının etkeni nedir?

       Hepatit virusları içerisinde yer alan Hepatit A virusu (HAV) etkendir.

   3.Hepatit A nasıl bulaşır?

    Dışkıda bol miktarda virus bulunur. Dolayısıyla en önemli bulaş yolu su ve gıdalarla olan bulaştır. Kişiden kişiye direkt-indirekt temas, kan yolu, anneden bebeğe, cinsel ilişki ve tükrük ile de bulaşabilir.

   4.Hepatit B hastalığının belirtileri nelerdir?

    Genellikle çocukluk döneminde belirtisiz geçirilir ve bağışıklık kazanılır. Halsizlik, yorgunluk, iştahsızlık, ateş, karın ağrısı, bulantı, kusma, sarılık, koyu renkli idrar, açık renkli dışkı, ishal veya kabızlık, kas ağrısı, eklem ağrısı, kaşıntı, sigaraya ve bazı yiyeceklere tiksinti, karaciğer, dalak büyümesi belirtileri arasındadır. Hastalık belirtileri yaşla paralel olarak artış gösterir.

   5.Hepatit A kronikleşebilir mi?

     Hepatit A hastalığı akut bir hastalıktır, kronikleşme göstermez.

   6.Hepatit A’nın laboratuvar tanısı nasıl konulur?

     Genellikle serolojik yöntemlerle olur. Serolojik incelemede ELISA deneyi kullanılır. ELISA deneyi ile HAV IgG ve IgM antikorları araştırılır. Dışkıda antijen araştırılabilir.

    7.Hepatit A’nın aşısı var mıdır?

     Enfeksiyonun yaygınlığı sosyoekonomik düzey ve alt yapı ile yakından ilgilidir. Gelişmiş ülkelerde hastalığın görülme oranı az, enfeksiyon geçirme yaşı daha yüksektir. Geri kalmış ülkelerde görülme oranı yüksek, enfeksiyon geçirme yaşı daha düşüktür. Yurdumuzda hastalığın görülme oranı % 80 -90 dolayındadır. Hijyen en önemli korunma yollarından birisidir. Aşı ile korunulabilen bir hastalıktır. Sağlık Bakanlığı’nın rutin aşılama takvimi içerisinde yer almaktadır. Genelde 6 ay ara ile iki doz önerilir. Bebeklere 18. ayın sonu ile 24. ayın sonunda iki doz uygulanmaktadır.

Hepatit B

     1.Hepatit B nasıl bir hastalıktır?

       Karaciğerin iltihabi bir hastalığıdır.

 

     2.Hepatit B hastalığının etkeni nedir?

       Hepatit virusları içerisinde yer alan Hepatit B virusu (HBV) etkendir.

 

     3.Hepatit B nasıl bulaşır?

  1. Kan ve kan ürünleri nakli
  2. Kontamine cerrahi malzemeler ve enjektörler
  3. Cinsel ilişki
  4. Anneden bebeğe bulaş (Perinatal)
  5. Kan ve vücut sıvıları ile temas

 

     4.Hepatit B kimlere daha kolay bulaşabilir?

  1. Çok sayıda kan nakli yapılanlar
  2. Hemodiyaliz hastaları
  3. Damar içi uyuşturucu bağımlıları
  4. Dövme yaptıranlar
  5. Sağlık çalışanları
  6. Erkek eşcinseller
  7. HBV taşıyıcılarının cinsel partnerleri
  8. Hayat kadınları
  9. Çok partnerli heteroseksüeller
  10. HBV taşıyıcı annelerin bebekleri
  11. Kötü hijyen ve düşük sosyoekonomik durumda yaşayan kalabalık topluluklar
  12. Mental özürlüler

 

     5.Hepatit B virusu vücudun hangi dokularında bulunur?

       Virus en yoğun kanda bulunur. Kan yoluyla vücuda yayılım gösterir. Tükrük, sperm, vaginal salgılar, anne sütü gibi vücut salgılarında da bulunur.

 

     6.Hepatit B hastalığının belirtileri nelerdir?

       Bulantı, kusma, karın ağrısı, sarılık, koyu renkli idrar, açık renkli dışkı gözlenir. Karaciğer enzimlerinde yükselme tespit edilir. Karaciğerde büyür. Klinik bulgulu akut enfeksiyonlarda daha çabuk iyileşme olur.

 

     7.Hepatit B kronikleşebilir mi?

       Hepatit B hastalığı kronikleşebilir. Siroz ve karaciğer kanseri gelişebilir. Virusun yüzeyinde bulunan bir yapı olan HBsAg’nin 6 aydan uzun sürmesi kronikleşmeyi veya sağlıklı taşıyıcılığı gösterir. Hafif başlangıçlı vakalar daha yüksek oranda kronikleşir. İmmun sistemi yetersiz olanlarda ve bebeklerde sık görülür. Kronikleşen olgularda herhangi bir klinik bulgu ve karaciğer enzimlerinde yükselme gözlenmezse sağlıklı taşıyıcılık söz konusu olur.

 

     8.Hepatit B’nin laboratuvar tanısı nasıl konulur?

       Hepatit B ile enfekte kişilerde akut enfeksiyon, sağlıklı taşıyıcılık, kronik enfeksiyon olması tanıyı zorlaştırır. Tanı; biyokimyasal, serolojik, moleküler ve histolojik yöntemlerle konur. Biyokimyasal olarak karaciğer enzimlerinde ve bilirubin seviyesinde yükselme gözlenir. Serolojik olarak hepatit B göstergeleri araştırılır. Kronik enfeksiyonlar ve tedavinin takibinde moleküler yöntemlerden yararlanılır. Karaciğer tablosunun incelenmesinde biyopsi dokusunda yapılan histolojik yöntemler daha geçerlidir.

 

     9.Hepatit B’nin serolojik göstergeleri nelerdir?

  1. HBsAg
  2. Anti HBc total
  3. Anti HBc IgM
  4. Anti HBs
  5. HBeAg
  6. Anti HBe
  7. HBV DNA

     HBsAg: İlk bakılması gereken göstergedir. Virusa ait yüzey antijenidir. Akut enfeksiyonlarda ilk beliren antijendir. Belirtilerden 1-2 hafta öncesinde saptanabilecek düzeye ulaşır. 2-12 hafta pozitiflik devam eder. 6 ayı geçen HBsAg pozitifliği kronikleşmeye işaret eder.

     Anti HBc Total: Hepatit B kor antijenine karşı oluşan antikordur. Genelde Ig G’lerden oluşur. Klinik bulgularla birlikte pozitifleşir. Bu antikorun pozitifliği kişinin tam virus partikülü ile karşılaştığını gösterir. Akut enfeksiyonlar, kronik enfeksiyonlar ve taşıyıcılarda pozitiftir. Ömür boyu pozitiflik devam eder.

     Anti HBc IgM: Hepatit B kor antijenine karşı oluşan IgM sınıfı antikordur. Klinik bulgularla birlikte pozitifleşir. 6-8 ay içinde negatifleşir. Akut ve yeni geçirilmiş enfeksiyonu gösterir.

     HBeAg: Virusun özünde yer alan antijendir. Erimiş halde kanda bulunur. HBsAg ile birlikte pozitifleşir. HBsAg’den daha önce negatifleşir. Kanda yüksek düzeyde virus olduğunu gösterir. Kişinin bulaştırıcılığın yüksek olduğunu gösterir.

     Anti HBe: HBe antijenine karşı oluşan antikordur. HBsAg kaybolmadan ve HBeAg negatifleştikten sonra oluşur. Virusun çoğalmasının azaldığını gösterir. Bulaştırıcılığın azaldığına işaret eder.

     Anti HBs: HBsAg’ye karşı oluşan antikordur. HBsAg negatifleştikten 2-3 ay sonra pozitifleşir. Ömür boyu kalıcıdır. Kişinin hepatit B enfeksiyonuna karşı bağışık olduğunu gösterir. Tek başına anti HBs pozitifliği kişinin aşı ile bağışıklık kazandığını gösterir.

     HBV DNA: Virus varlığının en iyi göstergesidir. HBeAg’den daha güvenlidir. Tedavinin izlenmesinde önemlidir. Viral yükün belirlenmesini sağlar.

 

     10.Hepatit B’nin aşısı var mıdır?

       Aşı ile korunulabilen bir hastalıktır. Aşı genellikle 3 doz uygulanır. 0., 1. ve 6. aylarda yapılır. Sağlık Bakanlığı’nın rutin aşılama takvimi içerisinde yer almaktadır. En az 5 yıl koruyuculuk sağlar. Aşılananların % 95’inde bağışıklık oluşur. Sigara kullananlarda, aşırı şişman olanlarda, immun sistemi zayıf olanlarda bağışıklık oluşmayabilir.

Hepatit C

     1.Hepatit C nasıl bir hastalıktır?

       Karaciğerin iltihabi bir hastalığıdır.

 

     2.Hepatit C hastalığının etkeni nedir?

       Hepatit virusları içerisinde yer alan Hepatit C virusu (HCV) etkendir.

 

     3.Hepatit C nasıl bulaşır?

  1. Kan ve kan ürünleri nakli (Vakaların yaklaşık yarısı bu şekilde bulaşır)
  2. Kontamine cerrahi malzemeler ve enjektörler
  3. Cinsel ilişki
  4. Anneden bebeğe bulaş (Perinatal)
  5. Kan ve vücut sıvıları ile temas

 

     4.Hepatit C hastalığının belirtileri nelerdir?

       Bulantı, kusma, karın ağrısı, sarılık, koyu renkli idrar, açık renkli dışkı gözlenir. Karaciğer enzimlerinde yükselme tespit edilir. Karaciğerde büyür.

 

     5.Hepatit C kronikleşebilir mi?

       Hepatit C hastalığı kronikleşebilir. Siroz ve karaciğer kanseri gelişebilir.

 

     6.Hepatit B’nin laboratuvar tanısı nasıl konulur?

       Serolojik, biyokimyasal ve moleküler yöntemler kullanılır. Aminotransferaz düzeyleri, anti HCV ve HCV RNA araştırılır.

      HCV antikoru: İlk bakılması gereken göstergedir. Akut enfeksiyon tanısında yeterli değildir. Klinik bulgulardan 4 hafta sonra pozitifleşir. Geçirilmiş ve kronik enfeksiyonlarda pozitiftir.

       HCV RNA: Akut enfeksiyonların belirlenmesinde ve antiviral tedavinin takibinde önemlidir.

 

     7.Hepatit C’nin aşısı var mıdır?

       Koruyucu aşısı henüz yoktur. Bu yüzden bulaşmanın engellenmesi hastalıktan korunmada oldukça önemlidir.

Hepatit D

     1.Hepatit D nasıl bir hastalıktır?

       Karaciğerin iltihabi bir hastalığıdır. Delta hepatiti olarak da bilinir.

 

     2.Hepatit D hastalığının etkeni nedir?

     Hepatit virusları içerisinde yer alan Hepatit D virusu (HDV) etkendir. Eksik bir virustur. Çoğalması için HBV’ye ihtiyacı bulunur. Yalnızca HBV ile enfekte kişilerde enfeksiyon yapar. Hepatit B virusu ile aynı anda vücuda girebilir veya Hepatit B’li birhastaya sonradan bulaşabilir. Her iki enfeksiyon birlikte kronikleşebilir.

 

     3.Hepatit D nasıl bulaşır?

  1. Kan ve kan ürünleri nakli
  2. Kontamine cerrahi malzemeler ve enjektörler
  3. Cinsel ilişki
  4. Anneden bebeğe bulaş (Perinatal)
  5. Kan ve vücut sıvıları ile temas

 

     4.Hepatit D hastalığının belirtileri nelerdir?

       Bulantı, kusma, karın ağrısı, sarılık, koyu renkli idrar, açık renkli dışkı gözlenir. Karaciğer enzimlerinde yükselme tespit edilir. Karaciğerde büyür.

 

      5.Hepatit D kronikleşebilir mi?

       Hepatit D hastalığı kronikleşebilir. Siroz ve karaciğer kanseri gelişebilir.

 

     6.Hepatit D’nin laboratuvar tanısı nasıl konulur?

       Genelde serolojik göstergeler ile olur. Total HDV ve HDV IgM antikorları araştırılır.

 

     7.Hepatit D’nin aşısı var mıdır?

       Hepatit B’ye karşı aşılananlar Hepatit D’den de korunurlar.

Hepatit E

     1.Hepatit E nasıl bir hastalıktır?

       Karaciğerin iltihabi bir hastalığıdır.

 

     2.Hepatit D hastalığının etkeni nedir?

       Hepatit virusları içerisinde yer alan Hepatit E virusu (HEV) etkendir.

 

     3.Hepatit E nasıl bulaşır?

  1. Genellikle su ve gıdalarla bulaşır.
  2. Kişiden kişiye de bulaşabilir.
  3. Dışkı ile dış ortama atılır.

 

     4.Hepatit E hastalığının belirtileri nelerdir?

     Bulantı, kusma, karın ağrısı, sarılık, koyu renkli idrar, açık renkli dışkı gözlenir. Karaciğer enzimlerinde yükselme tespit edilir. Karaciğerde büyür. Gebelerde ağır seyreder, ölüm oranı % 20 civarındadır.

 

     5.Hepatit E kronikleşebilir mi?

       Kronikleşme, siroz, kanser riski bulunmaz.

 

      6.Hepatit E’nin laboratuvar tanısı nasıl konulur?

      Dışkıda virus gösterilebilir. Kanda antikor tayini yapılır. HEV IgG ve IgM antikorları araştırılır. Yüksek titrede IgG yeni geçirilmiş enfeksiyonu gösterir. Serumda, safrada, dışkıda HEV RNA araştırılabilir.

 

      7.Hepatit E’nin aşısı var mıdır?

      Aşısı yoktur. Hijyen, el yıkama hastalıktan korunmada önemlidir.

Tüberküloz

       1.Tüberküloz nasıl bir hastalıktır?

      Öncelikle akciğerin iltihabi bir hastalığıdır. Hastalık etkeni vücuda girince ilk önce akciğerlerin alt kısmına yerleşir. Bağışıklık sisteminin yetersiz kaldığı durumlarda kan yoluyla tüm vücuda yayılır.

 

       2.Tüberküloz hastalığının etkeni nedir?

       Mycobacterium tuberculosis olarak isimlendirilen bakteridir.

 

       3.Tüberküloz nasıl bulaşır?

      M.tuberculosis’in tek kaynağı insandır. Aktif olarak hasta olan kişilerin solunum yolu damlacıkları ile bulaşma meydana gelir.

 

       4.Tüberküloz hastalığının laboratuvar tanısı nasıl konulur?

      Balgam, mide yıkama suyu, kan, idrar, bronkoalveolar lavaj, diğer vücut boşluklarındaki sıvılar hasta örneği olarak gönderilebilir. Bu hastalığın tanısında mikroskobik inceleme büyük önem taşır. Çünkü bakterinin çoğalma süresi uzundur, kültürleri uzun zaman alır. Genellikle gönderilen hasta örneği balgamdır. Ama hastaya balgam ve tükrük farkı iyice anlatılmalıdır. Çünkü gelen örnekler öncelikle mikroskopta incelenmekte örneğin tükrük veya balgam olup olmadığı değerlendirilmektedir. Örnek tükrük örneği ise laboratuvar tarafından reddedilmektedir, bu da vakit kaybına yol açmaktadır. Laboratuvar tarafından kabul edilen örneklerden öncelikle bu mikroorganizmanın boyanması için özel bir yöntem olan Erlich-Ziehl-Neelsen boyama yöntemiyle boyanmakta, bakterinin varlığı ve örnekteki yoğunluğu belirlenmektedir. Boyalı inceleme yeni olguların tesbiti ve tedavi takibi için önemlidir.  Kolay ve ucuz olup, kısa sürede sonuç verir. Bakterilerin görülebilmesi için örnekte 5.000-10.000/ml bakteri olmalıdır. Bakteri salınımının düzensiz olabileceği de göz önüne alınmalıdır. Bu nedenle birbirini izleyen üç sabah örnek alınmalıdır. Mikroskobik incelemede bakteri görüldüğünde, hastanın hekimi telefon ile bilgilendirilir. Hasta örnekleri daha sonra kültür işlemine tabi tutulur. Bu amaçla en çok kullanılan besiyeri Lewenstein-Jensen besiyeridir. Üreme süresi 6-8 hafta civarıdır. Bu nedenle günümüzde bu süreyi azaltmak amacıyla otomatize sistemler de kullanılmaktadır. Bu sistemler ile bakteri daha kısa sürede üretilebilmekte, tanımlanarak, antibiyotik duyarlılık testleri yapılabilmektedir. Ayrıca hasta örneklerinde tüberküloz bakterisinin DNA’sını tespit eden moleküler yöntemlerden PCR testi de tanı amacıyla kullanılabilir. Bazı moleküler yöntemler ile de hasta örneğinde hem bakterinin varlığı, hem de antibiyotik direnci tespit edilebilir.

 

        5.Tüberküloz hastalığının aşısı var mıdır?

        Sağlık Bakanlığı Genişletilmiş Bağışıklama Programı çerçevesinde Türkiye’de doğumdan 2 ay sonra yani 3. ayın içinde BCG aşısı yapılması önerilir ve hayat boyu sadece bir kez BCG ile aşılanması öngörülmüştür. Eğer bebek 3. ayını bitirmiş veya daha büyükse BCG aşısı yapılmadan önce Tüberkülin Deri Testi (PPD Testi de denir) yapılarak sonucu değerlendirilmelidir. BCG aşısı yapılmış çocuklara skar olsun olmasın BCG tekrar yapılmaz. Aşılanmamışlarda 6 yaşından sonra BCG aşısı önerilmemektedir.

Sonuçların raporlanma süresi kaç gün arasında değişmektedir?

Çalışılan teste göre farklılık göstermektedir.

TEST ADI ÇALIŞMA ZAMANI RAPORLAMA

SÜRESİ

MİKROSKOBİK İNCELEME    
ARB araması (EZN) Her gün 3 saat
Boyalı Mikroskobik İnceleme Her gün 3 saat
GAİTA İNCELEMELERİ    
Trichrom Boyama Her gün 3 saat
Gaitada Giardia antijeni Her gün 3 saat
Gaitada Rotavirus antijeni Her gün 3 saat
Gaitada Adenovirus antijeni Her gün 3 saat
Gaitada Helicobacter pylori antijeni Her gün 3 saat
Entamoeba histolytica adezin antijeni Her gün 3 saat
Cryptosporidium antijeni Her gün 3 saat
SEROLOJİK TESTLER    
ASO (nefelometrik ya da türbidimetrik) Her gün 3 saat
CRP (nefelometrik ya da türbidimetrik) Her gün 3 saat
RF (nefelometrik ya da türbidimetrik) Her gün 3 saat
Brucella aglütinasyon testi (Rose Bengal) Her gün 3 saat
Brucella aglütinasyonu Her gün 24 saat
Salmonella tüp aglütinasyonu Her gün 24 saat
RPR (Sifiliz) Her gün 2 saat
Kan ve Organ Donör Testleri (ACİL) Her gün 2 saat
KÜLTÜR VE ANTİBİYOGRAM    
Actinomyces kültürü Her gün 7-10 gün
Anaerob kültürler Her gün 7-10 gün
Balgam kültürü Her gün 2-4 gün
Beyin omurilik sıvısı (BOS) kültürü Her gün 3-4 gün
Boğaz kültürü Her gün 2-3 gün
Bronkoalveolar Lavaj (BAL) kültürü Her gün 3-4 gün
Burun kültürü Her gün 2-3 gün
Difteri kültürü Her gün 12-24 saat
Doku Biyopsi Kültürü Her gün 3-4 gün
Eklem Sıvısı Kültürü Her gün 3-4 gün
Gaita kültürü Her gün 2-4 gün
Gonokok kültürü Her gün 2-4 gün
Haemophilus kültürü Her gün 2-4 gün
İdrar kültürü Her gün 1-3 gün
Kan kültürleri Her gün 5- 7 gün
Kateter Kültürü Her gün 3-5 gün
Konjunktiva kültürü Her gün 2-4 gün
Kulak kültürü Her gün 2-4 gün
Leishmania kültürü Her gün 20 gün
Meni kültürü Her gün 3-5 gün
Periton Sıvısı Kültürü Her gün 3-5 gün
Plevral Sıvı Kültürü Her gün 3-5 gün
Trakeal Aspirat Kültürü Her gün 3-5 gün
Trichomonas Kültürü Her gün 3-5 gün
Vagen – Serviks kültürü Her gün 3-5 gün
VRE Tarama Her gün 2-3 gün
Yara kültürü Her gün 3-5 gün
Mantar aranması ve kültür Her gün 3-7 gün
Mantar Tanımlanması ve Antifungal

Duyarlılık Testi (Otomatik Sistem)

Her gün 3-7 gün
MİKOBAKTERİ ve DİĞER KÜLTÜR    
Mikobakteri kültürü Her gün Ürediği ilk gün

Negatif: 45 gün

Mikobakteri tiplendirmesi

(Otomatik sistem)

Her gün Ürediği ilk gün;

Negatif: 45 gün

Mikobakteri antibiyotik duyarlılık testi Her gün Üremeden

12 gün sonra

HEPATİT MARKERLERİ ve HIV    
HBsAg Hafta içi her gün 1-2 gün
Anti HBs Hafta içi her gün 1-2 gün
Anti HBc IgG Pazartesi

Çarşamba

Cuma

1-2 gün
Anti HBc IgM Pazartesi

Çarşamba

Cuma

1-2 gün
HBeAg Pazartesi

Çarşamba

Cuma

1-2 gün
Anti HBe Pazartesi

Çarşamba

Cuma

1-2 gün
Anti HAV IgG Pazartesi

Çarşamba

Cuma

1-2 gün
Anti HAV IgM Pazartesi

Çarşamba

Cuma

1-2 gün
Anti HCV Hafta içi her gün 1-2 gün
HDV Ag Her Çarşamba 1-2 gün
Delta antikoru Her Çarşamba 1-2 gün
Anti HDV IgM Her Çarşamba 1-2 gün
Anti Hepatit E (HEV) Her Çarşamba 1-2 gün
Anti Hepatit E IgM Her Çarşamba 1-2 gün
Anti HIV Her gün 1-2 gün
TORCH GRUBU    
Anti Toxoplasma IgG Hafta içi her gün Aynı gün
Anti Toxoplasma IgM Hafta içi her gün Aynı gün
Toxoplasma Avidite Hafta içi her gün Aynı gün
Anti Rubella IgG Hafta içi her gün Aynı gün
Anti Rubella IgM Hafta içi her gün Aynı gün
Anti CMV IgG Hafta içi her gün Aynı gün
Anti CMV IgM Hafta içi her gün Aynı gün
CMV IgG Avidite Hafta içi her gün Aynı gün
Herpes simpleks tip 1 IgG Hafta içi her gün Aynı gün
Herpes simpleks tip 1 IgM Hafta içi her gün Aynı gün
Herpes simpleks tip 2 IgG Hafta içi her gün Aynı gün
Herpes simpleks tip 2 IgM Hafta içi her gün Aynı gün
OTOİMMUN SEROLOJİSİ (IFA)
ANA (Anti Nükleer Antikor) Her Pazartesi ve

Perşembe

Ertesi gün
Anti dsDNA Her Pazartesi ve

Perşembe

Ertesi gün
c-ANCA Her Pazartesi ve

Perşembe

Ertesi gün
p-ANCA Her Pazartesi ve

Perşembe

Ertesi gün
Anti mitokondriyal antikor (AMA) Her Pazartesi ve

Perşembe

Ertesi gün
LKM1 (Liver Kidney Microsomal Ab) Her Pazartesi ve

Perşembe

Ertesi gün
ASMA/ACTİN (Anti Smooth Muscle Ab) Her Pazartesi ve

Perşembe

Ertesi gün
Anti Endomisiyum Her Pazartesi ve

Perşembe

Ertesi gün
Anti Glumerular bazal Membran Her Pazartesi ve

Perşembe

Ertesi gün
Anti ENA Haftada bir Ertesi gün
OTOİMMUN SEROLOJİSİ (ELISA)
Anti dsDNA IgM Hafta içi her gün Aynı gün
Anti SS-A Hafta içi her gün Aynı gün
Anti SS-B Hafta içi her gün Aynı gün
Anti SM/RNP Hafta içi her gün Aynı gün
Anti SM Hafta içi her gün Aynı gün
Anti Scl 70 Hafta içi her gün Aynı gün
Anti Jo-1 Hafta içi her gün Aynı gün
Anti Thyroglobulin Hafta içi her gün Aynı gün
Anti Microzomal Antikor Hafta içi her gün Aynı gün
Anti Gliadin IgG Hafta içi her gün Aynı gün
Anti Gliadin IgA Hafta içi her gün Aynı gün
Doku Transglutaminaz IgG Hafta içi her gün Aynı gün
Doku Transglutaminaz IgA Hafta içi her gün Aynı gün
Anti Kardiyolipin IgG Hafta içi her gün Aynı gün
Anti Kardiyolipin IgM Hafta içi her gün Aynı gün
Anti Mitokondriyal antikor Hafta içi her gün Aynı gün
Galaktomannan Salı-Perşembe Aynı gün
Anti CCP Hafta içi her gün Aynı gün
Bullous Pemphigoid Ag 1 2 haftada bir Aynı gün
Bullous Pemphigoid Ag 2 2 haftada bir Aynı gün
Desmoglein 1 2 haftada bir Aynı gün
Desmoglein 2 2 haftada bir Aynı gün
MOLEKÜLER TESTLER    
EBV PCR Her gün 7 iş günü
HBV Viral Yük Her gün 10 iş günü
HCV Viral Yük Her gün 10 iş günü
CMV Viral Yük Her gün 7 iş günü
HSV (Tip 1 ve Tip 2) Viral Yük Her gün 7 iş günü
M. tuberculosis –DNA Her gün 7 iş günü
Parvovirus B19 Viral Yük Her gün 7 iş günü
HCV Genotiplendirme Her gün 7 iş günü
HBV Virus İlaç Direnci Her gün 7 iş günü
HDV-RNA Her gün 7 iş günü
BK VİRUS Her gün 7 iş günü
HIZLI MOLEKÜLER PANELLER
Human Papilloma Virus (HPV) Hafta içi her gün 2 saat
Solunum Yolu Patojenleri Paneli Hafta içi her gün 3 saat
Gastrointetinal Panel Hafta içi her gün 3 saat
Menenjit Etkenleri Paneli Hafta içi her gün 3 saat
Mycobacterium Tuberculosis İlaç Direnci Hafta içi her gün 3 saat
DİĞER SEROLOJİK TESTLER
Treponema pallidum Her gün Aynı gün
Kist hidatik Her Perşembe Aynı gün
Brucella IgG Her Perşembe Aynı gün
Brucella IgM Her Perşembe Aynı gün
Helicobacter pylori IgG Hafta içi her gün Aynı gün
Helicobacter pylori IgA Hafta içi her gün Aynı gün
Helicobacter pylori IgM Hafta içi her gün Aynı gün
EBV-VCA IgG Hafta içi her gün Aynı gün
EBV-VCA IgM Hafta içi her gün Aynı gün
EBV EBNA Hafta içi her gün Aynı gün
EBV ZEBRA IgM Hafta içi her gün Aynı gün
Varicella zoster (VZV) IgG Hafta içi her gün Aynı gün
Varicella zoster (VZV) IgM Hafta içi her gün Aynı gün
Kabakulak IgG (Mumps) Hafta içi her gün Aynı gün
Kabakulak IgM (Mumps) Hafta içi her gün Aynı gün
Kızamık IgM (Measles) Hafta içi her gün Aynı gün
Kızamık IgG (Measles) Hafta içi her gün Aynı gün
Legionella Antijeni (İdrar) Hafta içi her gün Aynı gün
Borrelia burgdorferi IgG Hafta içi her gün Aynı gün
Borrelia burgdorferi IgM Hafta içi her gün Aynı gün
Chlamydia trachomatis IgG Hafta içi her gün Ertesi gün
Chlamydia trachomatis IgM Hafta içi her gün Ertesi gün
Chlamydia pneumoniae IgG Hafta içi her gün Ertesi gün
Chlamydia pneumoniae IgM Hafta içi her gün Ertesi gün
Parvovirus B19 IgG Hafta içi her gün Aynı gün
Parvovirus B19 IgM Hafta içi her gün Aynı gün
Clostridium difficile toxin-A ve B Hafta içi her gün Aynı gün
TSH reseptör antikor 15 günde bir Aynı gün
MİKS ALLERJENLER
Total IgE Her cuma Aynı gün
ECP Her cuma Aynı gün
Spesifik IgE’ler (Phaiatop) Her cuma Aynı gün
Spesifik IgE ‘li (Miks) Her cuma Aynı gün
TEK ALLERJENLER
Spesifik IgE’ler C1 (Her bir allerjen için)) Her cuma Aynı gün

Testlerin çalışılması için laboratuvara hangi hasta örnekleri gönderilmelidir ve ret kriterleri nelerdir?

TEST ADI NUMUNE TÜRÜ RED KRİTERİ
MİKROSKOBİK İNCELEME    
ARB araması (EZN) Balgam,

Bronkoalveolar lavaj (BAL), mide suyu, idrar, Beyin Omurilik Sıvısı (BOS), vücut sıvıları, doku örnekleri, kan, kemik iliği, apse, gaita

Yetersiz miktarda ve steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Boyalı Mikroskobik İnceleme (Gram) Tüm klinik

örnekler

Yetersiz miktarda ve steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
GAİTA İNCELEMELERİ    
Trichrom Boyama Gaita Yetersiz miktarda ve steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Gaitada Giardia antijeni Gaita Yetersiz miktarda ve steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Gaitada Rotavirus antijeni Gaita Yetersiz miktarda ve steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Gaitada Adenovirus antijeni Gaita Yetersiz miktarda ve steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Gaitada Helicobacter pylori antijeni Gaita Yetersiz miktarda ve steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Entamoeba histolytica adezin antijeni Gaita Yetersiz miktarda ve steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Cryptosporidium antijeni Gaita Yetersiz miktarda ve steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
SEROLOJİK TESTLER    
ASO (nefelometrik ya da türbidimetrik) Serum Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
CRP (nefelometrik ya da türbidimetrik) Serum Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
RF (nefelometrik ya da türbidimetrik) Serum Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Brucella aglütinasyon testi (Rose Bengal) Serum Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Brucella aglütinasyonu Serum Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Salmonella tüp aglütinasyonu Serum Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
RPR (Sifiliz) Serum Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
 Kan ve Organ Donör Testleri (ACİL) Serum Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
KÜLTÜR VE ANTİBİYOGRAM    
Actinomyces Yara aspiratı Anaerobik taşımaya uygun olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Anaerob kültürler Doku, apse,

aspiratlar

 

Yetersiz miktarda ve anaerobik taşımaya uygun olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Balgam kültürü Balgam Yetersiz miktarda ve steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler ve tükrük örnekleri
Beyin omurilik sıvısı (BOS) kültürü BOS Yetersiz miktarda ve steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Boğaz kültürü Boğaz sürüntü

örneği

Steril olmayan kaplarda gönderilen ve Aynı hastadan aynı gün içerisinde gönderilen ikinci örnekler
Bronkoalveolar Lavaj (BAL) kültürü Bronkoalveoler lavaj Steril olmayan kaplarda gönderilen ve Aynı hastadan aynı gün içerisinde gönderilen ikinci örnekler
Burun kültürü Burun sürüntü

örneği

Non-Steril gönderilen ve aynı gün içerisinde gönderilen ikinci örnekler
Difteri kültürü Boğaz sürüntü

örneği

Steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Doku Biyopsi Kültürü Doku biyopsi örneği Steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Eklem Sıvısı Kültürü Eklem

sıvısı

Steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Gaita kültürü Gaita Yetersiz miktarda ve steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Gonokok kültürü Genital akıntı/

Vajinal sürüntüler

Yetersiz miktarda ve steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Haemophilus kültürü BOS Yetersiz miktarda ve steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
İdrar kültürü İdrar Yetersiz miktarda ve steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Kan kültürleri Kan Kan kültür şişesine ekilmemiş örnekler
Kateter Kültürü Kateter Steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Konjunktiva kültürü Konjunktiva

sürüntü örneği

Steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Kulak kültürü Kulak sürüntü

örneği

Steril olmayan kaplarda gönderilen ve aynı hastadan aynı gün içerisinde gönderilen ikinci  örnekler
Leishmania kültürü Kemik iliği

Aspirat

Cilt kazıntıları

Yetersiz miktarda ve steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Meni kültürü Meni Yetersiz miktarda ve steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Periton Sıvısı Kültürü Periton Sıvısı Steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Plevral Sıvı Kültürü Plevral Sıvı Steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Trakeal Aspirat Kültürü Endotrakeal aspirat Steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Trichomonas Kültürü Ürogenital materyal

Vajinal sürüntü

Steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Vagen – Serviks kültürü Vajinal/

Serviks sürüntü örneği

Steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
VRE Tarama Klinik ve çevresel örnekler Steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Yara kültürü Yara sürüntü örneği Steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Mantar aranması ve kültür Boğaz sürüntüsü, dışkı, vajen, nazal sinüs,  periton, perikard, plevra, eklem sıvısı ve diğer vücut sıvı örnekleri, saç, BOS, Kateter Steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Mantar Tanımlanması ve Antifungal Duyarlılık Testi (Otomatik Sistem) Tüm klinik

örnekler

Steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
MİKOBAKTERİ ve DİĞER KÜLTÜR    
Mikobakteri kültürü Tüm klinik

örnekler

Yetersiz miktarda ve steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Mikobakteri tiplendirmesi

(Otomatik sistem)

Mikobakteri üreyen tüm örnekler Yetersiz miktarda ve steril olmayan kaplarda gönderilen örnekler
Mikobakteri antibiyotik duyarlılık testi Mikobakteri üreyen tüm örnekler Yetersiz miktarda ve steril olmayan kaplarda gönderilenler
HEPATİT MARKERLERİ ve HIV    
HBsAg Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti HBs Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti HBc IgG Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti HBc IgM Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
HBeAg Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti HBe Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti HAV IgG Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti HAV IgM Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti HCV Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti HCV (Doğrulama) Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
HDV Ag Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Delta antikoru Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti HDV IgM Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti Hepatit E (HEV) Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti Hepatit E IgM Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti HIV Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
TORCH GRUBU    
Anti Toxoplasma IgG Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti Toxoplasma IgM Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Toxoplasma Avidite Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti Rubella IgG Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti Rubella IgM Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti CMV IgG Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti CMV IgM Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
CMV IgG Avidite Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Herpes simpleks tip 1 IgG Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Herpes simpleks tip 1 IgM Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Herpes simpleks tip 2 IgG Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Herpes simpleks tip 2 IgM Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
OTOİMMUN SEROLOJİSİ (IFA)
ANA (Anti Nükleer Antikor) Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti dsDNA Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
c-ANCA Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
p-ANCA Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti mitokondriyal antikor (AMA) Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
LKM1 (Liver Kidney Microsomal Ab) Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
ASMA/ACTİN (Anti Smooth Muscle Ab) Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti Endomisiyum Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti Glumerular bazal Membran Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
ANTİ ENA Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
OTOİMMUN SEROLOJİSİ (ELISA)
Anti dsDNA IgM Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti SS-A Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti SS-B Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti SM/RNP Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti SM Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti Scl 70 Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti Jo-1 Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti Thyroglobulin Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti Microzomal antikor Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti Gliadin IgG Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti Gliadin IgA Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Doku Transglutaminaz IgG Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Doku Transglutaminaz IgA Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti Kardiyolipin IgG Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti Kardiyolipin IgM Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti Mitokondriyal antikor Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Galaktomannan Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Anti CCP Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Bullous Pemphigoid Ag 1 Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Bullous Pemphigoid Ag 2 Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Desmoglein 1 Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Desmoglein 2 Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
MOLEKÜLER TESTLER    
EBV PCR Serum, plazma Miktarı yetersiz örnekler
HBV Viral Yük Serum, plazma Miktarı yetersiz örnekler
HCV Viral Yük Serum, plazma Miktarı yetersiz örnekler
CMV Viral Yük Serum, plazma,

tam kan, idrar

Miktarı yetersiz örnekler
HSV (Tip 1 ve Tip 2) Viral Yük Serum, plazma Miktarı yetersiz örnekler
M. tuberculosis –DNA Serum, plazma,

doku, balgam,

BAL, Açlık Mide Suyu (AMS), vb.

Miktarı yetersiz örnekler
Parvovirus B19 Viral Yük Serum, plazma, tam kan Miktarı yetersiz örnekler
HCV Genotiplendirme Serum/plazma Miktarı yetersiz örnekler
HBV Virus İlaç Direnci

(Genetik Dizileme)

Serum/plazma Miktarı yetersiz örnekler
HDV-RNA Serum/plazma Miktarı yetersiz örnekler
HIZLI MOLEKÜLER PANELLER
Human Papilloma Virus (HPV) Servikal sürüntü örneği Özel taşıma tüpü ile gönderilmeyen örnekler
Solunum Yolu Patojenleri Paneli Nazofaringeal sürüntü Özel taşıma tüpü ile gönderilmeyen örnekler
Gastrointetinal Panel Dışkı Özel taşıma tüpü ile gönderilmeyen örnekler
Menenjit Etkenleri Paneli BOS Özel taşıma tüpü ile gönderilmeyen örnekler
Mycobacterium Tuberculosis İlaç Direnci Balgam Özel taşıma tüpü ile gönderilmeyen örnekler
SOLUNUM YOLU PATOJENLERİ Nazofarengial sürüntü Özel taşıma tüpü ile gönderilmeyen örnekler
DİĞER SEROLOJİK TESTLER  
Treponema pallidum Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Kist hidatik Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Brucella IgG Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Brucella IgM Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Helicobacter pylori IgG Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Helicobacter pylori IgA Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Helicobacter pylori IgM Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
EBV-VCA IgG Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
EBV-VCA IgM Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
EBV EBNA Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
EBV  zebra IgM Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Varicella zoster (VZV) Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Varicella zoster (VZV) Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
 Kabakulak IgG (Mumps) Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Kabakulak IgM (Mumps) Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Kızamık IgG (Measles) Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Kızamık IgM (Measles) Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Legionella Antijeni (İdrar) Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Borrelia burgdorferi IgG Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Borrelia burgdorferi IgM Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Chlamydia trachomatis IgG Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Chlamydia trachomatis IgM Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Parvovirus B19 IgG Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Parvovirus B19 IgM Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Cryptococcus neoformans antijeni BOS Yetersiz miktarda BOS örneği
Clostridium difficile toxin-A ve B Gaita 20 gr’dan daha az gaita örnekleri
Chlamydia pneumoniae IgG Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Chlamydia pneumoniae IgM Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
TSH reseptör Antikor Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
MİKS ALLERJENLER
Total IgE Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
ECP Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Spesifik IgE’ler (Phaiatop) Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
Spesifik IgE ‘li (Miks) Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri
TEK ALLERJENLER
Spesifik IgE’ler (Her bir allerjen için) Serum/plazma Hemolizli ve miktarı yetersiz kan örnekleri

Mikrobiyoloji Laboratuvarı’nda çalışılan testler hangi hastalıkların tanısında kullanılır?

MİKROSKOBİK İNCELEME

ARB araması (EZN): Tüberküloz basilinin hastalardan gönderilen örneklerden doğrudan mikroskobik araştırılması için kullanılır. Bu amaçla Erlich-Ziehl Neelsen (EZN) boyama yöntemi kullanılır. Tüberküloza yol açan bakteriler mikroskobik incelemede mavi zemin üzerinde kırmızı ince basiller olarak görülür.

Boyalı Mikroskobik İnceleme (Gram): Klinik örneklerde infeksiyon etkenlerinin gram boyanma özellikleri ve morfolojilerinin değerlendirilmesi amacıyla kullanılır.

Boyalı Mikroskobik İnceleme (Giemsa): Dokularda infeksiyon etkenlerinin tespiti için kullanılır. Özellikle lökositlerin, eritrositlerin, trombosit ve parazitlerin nükleus ve sitoplazma morfolojilerini ayırt etmek için kullanılır. Ana kullanım alanlarından biri sıtma şüphesinde Plasmodium sp. parazitlerinin aranmasıdır.

KÜLTÜR VE ANTİBİYOGRAM

Actinomyces kültürü: Anareob yani oksijensiz koşullarda yaşayan bir bakteridir. İnsanlarda iltihaplı, akıntılı infeksiyonlara neden olur. Genellikle ağız hijyeni kötü olanlarda, diş çekimi veya cerrahi işlemler gibi kolaylaştırıcı faktörlerin varlığında hastalık meydana getirir. Tanısında anaerob kültürleri yapılır.

Anaerob kültürler: İnsan vücudunda hastalık meydana getiren anaerob mikroorganizmaların çoğaltılması ve tanımlanması amacıyla kullanılır.

Balgam kültürü: Alt solunum yolu infeksiyonları tanısı için kullanılır.

Beyin omurilik sıvısı (BOS) kültürü: Santral Sinir Sistemi infeksiyonları tanısı için kullanılır. Menenjitli (beyin zarı iltihabı) veya ensefalitli (beyin iltihabı) hastalardan alınan beyin omurilik sıvısı uygun besiyerlerine ekilir. Etken olan mikroorganizma çoğaltılır, antibiyotiklere karşı duyarlılığı belirlenir.

Boğaz kültürü: Üst solunum yolu infeksiyonları tanısı amacıyla yapılır.

Bronkoalveolar Lavaj (BAL) kültürü: Alt Solunum yolu infeksiyonlarının tanısı için uygulanır. Bronkoskopi yöntemiyle alınan örnekler uygun besiyerlerine ekilir. Etken olan mikroorganizma çoğaltılır, antibiyotiklere karşı duyarlılığı belirlenir.

Burun kültürü: Nazal (Burunla ilgili) infeksiyonların tanısı amacıyla uygulanır.

Difteri kültürü: Corynebacterium diphtheriae’nın üretilmesi, Difteri tanısı amacıyla uygulanır.

Doku Biyopsi Kültürü: İnfeksiyon tanısı için kullanılır.

Eklem Sıvısı Kültürü: İnfeksiyon tanısı amacıyla uygulanır.

Gaita kültürü: Bağırsaklarda hastalık meydana getiren etkenlerin çoğaltılması ve tanımlanması amacıyla uygulanır.

Gonokok kültürü: Halk arasında ‘‘Bel soğukluğu’’ olarak bilinen ve cinsel ilişki ile bulaşarak Gonore hastalığına yol açan Neisseria gonorrhoeae’nin üretilmesi amacıyla uygulanır.

Haemophilus kültürü: Haemophilus türlerinin üretilmesi ve ayrımı için uygulanır.

İdrar kültürü: İdrar yolu infeksiyonu tanısı için kullanılır.

Kan kültürleri: Bazı mikroorganizmalar kana karışarak tüm vücuda yayılabilir, yerleştikleri doku ve organlarda yerleşip çoğalarak önemli klinik tablolara yol açabilir. Bu nedenle hastalardan alınan kan örnekleri uygun besiyerlerine ekilir. Etken olan mikroorganizma çoğaltılır, antibiyotiklere karşı duyarlılığı belirlenir.

Kateter Kültürü: Kateter kaynaklı infeksiyonların tanısı için kullanılır.

Konjunktiva kültürü: Gözün üst kısmını döşeyen doku olan konjunktivanın enfeksiyonları tanısı için kullanılır.

Kulak kültürü: Otitis externa (Dış kulak yolu iltihabı) ve otitis media (Orta kulak İltihabı) etkenlerin tanısı amacıyla uygulanır.

Leishmania kültürü: Halk arasında Şark çıbanı olarak bilinen, bazı kişilerde de kalaazar hastalığına yol açan tek hücreli bir parazit olan Leishmania adındaki protozoonun tanısı için kullanılır.

Meni kültürü: Genital infeksiyonların tanısı için uygulanır.

Periton Sıvısı Kültürü: Karın boşluğundaki infeksiyonların tanısı için uygulanır.

Plevral Sıvı Kültürü: Akciğerleri saran zar olan plevraya ait infeksiyonların tanısı için uygulanır.

Trakeal Aspirat Kültürü: Solunum yolu infeksiyonlarının tanısı amacıyla uygulanır.

Trichomonas Kültürü: Trichomonas vaginalis kadın ve erkeklerde genital infeksiyonlara yol açan tek hücreli bir parazittir. Bu test etken paraziti üretmek için kullanılır.

Vagen – Serviks kültürü: Genital infeksiyonların tanısı için uygulanır.

VRE Tarama: Salgın Kontrolu için uygulanır.

Yara kültürü: Yumuşak doku infeksiyon tanısı amacıyla uygulanır.

Mantar aranması ve kültür: Hastalığa yol açan mantarların çoğaltılması, isimlendirilmesi ve antibiyotik duyarlılklarının belirlenmesi amacıyla kullanılır.

Mantar Tanımlanması ve Antifungal Duyarlılık Testi (Otomatik Sistem): Hastalığa yol açan mantarların isimlendirilmesi ve antibiyotik duyarlılklarının belirlenmesi amacıyla kullanılır.

Mikobakteri kültürü: Tüberküloza (Verem) neden olan Mycobacterium tuberculosis’in çoğaltılması, tanımlanması için kullanılır. Hasta örnekleri Lewenstein-Jensen besiyerlerine ekilir.

Mikobakteri tiplendirmesi ve Antibiyotik Duyarlılığı (Otomatik sistem): Tüberküloza (Verem) neden olan Mycobacterium tuberculosis’in çoğaltılması, tanımlanması için kullanılır. Etken mikroorganizma daha kısa sürede üretilir ve antibiyotiklere duyarlılıkları (İzoniazid, Rifampicin, Streptomycin, Etambutol )belirlenir.

GAİTA İNCELEMELERİ

Modifiye Asit-fast Boyama: Dışkıda Cryptosporidium, Isospora, Cyclospora tespiti amacıyla kullanılır.

Trichrom Boyama: Trikrom boyama yöntemi, bağırsakda hastalık meydana getiren tek hücreli parazitler olan protozoonların tanınmasında, parazit organizmaların konak hücrelerinden, maya hücrelerinden ayırt dilmesinde kullanılan bir kalıcı boyama yöntemidir.

Gaitada Giardia antijeni: Dışkıda Giardia intestinalis’in tesbit edilmesi amacıyla kullanılır. Antijenin saptanmasında hızlı tanı kitleri kullanılmaktadır. Bu tek hücreli parazit insanlarda Giardiyazis adı verilen hastalığı meydana getirmektedir. Fekal-oral yolla bulaşan giardiyazis özellikle çocuklarda ince bağırsaklarda yağ ve yağda eriyen vitaminlerin emilimini bozarak beslenme bozukluklarına yol açması nedeniyle son derece önemli bir enfeksiyondur. Çocukların yanı sıra kötü koşullarda ve yetersiz su ile yaşayanlar, toplu yerlerde bulunanlar, endemik bölgeye seyahat ve kamp öyküsü olanlar, göçmenler, immün direnci bozuk olanlar ve homoseksüel erkekler de risk altındadır.

Gaitada Rotavirus antijeni: Rotavirus antijeninin tespiti, infeksiyon tanısı amacıyla yapılır. Rota virüsü enfeksiyonu ilk 4 – 5 yaştaki çocuklarda akut başlangıçlı ishalin en sık görülen etkenlerindendir.

Gaitada Adenovirus antijeni: Adenovirus antijeninin tespiti, infeksiyon tanısı için kullanılan bir testtir. Bebekler ve çocuklardaki gastroenteritlerin rotavirüslerden sonra diğer sık görülen nedenlerinden biri de adenoviruslardır.

Gaitada Helicobacter pylori antijeni: Akut/kronik gastrit, Dudenal ülser, Gastrik ülser, Gastrik karsinoma tanısı için kullanılır. Helicobacter pylori, mideye yapışarak yerleşip, orada çoğalan bakteridir. Helicobacter pylori enfeksiyonu bulunan kişilerde bazen hiçbir belirti göstermez veya çok azdır. Etken bir bakteri olup, bu bakteri, birçok farklı ve ciddi hastalığa neden olmaktadır. Sindirim sorunları, ülser ve mide kanserine gibi ciddi hastalıkların yaşanmasına neden olabilir. Bu yüzden enfeksiyon dikkate alınmalıdır.

Entamoeba histolytica adezin antijeni: Amipli Dizanteri tanısında kullanılır. Kanlı mukuslu ishal klinik belirtilerinden birisidir. Karaciğer apsesine yol açabilir. Etken tek hücreli bir parazittir.

Cryptosporidium antijeni: Cryptosporidium antijeninin tespiti, infeksiyon tanısı için kullanılır. Çocuklar, beslenme yetersizliği olanlar ve immun sistemi baskılanmış kişiler Cryptosporidium enfeksiyonuna daha duyarlıdır. Enfeksiyon Cryptosporidium kistlerini içeren dışkıyla kontamine su ve besinlerin ağız yoluyla alınması veya enfekte havuz, göl ve ırmak sularında yüzme aracılığıyla bulaşmaktadır. Cryptosporidium enfeksiyonunun klinik belirtileri konağın immun sisteminin durumuna bağlı olarak değişmektedir. İmmun sistemi baskılanmış kişilerde günde yirmi litreye varabilen kolera benzeri ishale neden olup, yaşamı tehdit eden bir tablo oluşturabilmektedir.

SEROLOJİK TESTLER

ASO (Anti Streptolizin O): Streptokokkal ve Poststreptokokkal infeksiyonların tespiti amacıyla kullanılır. A grubu beta hemolitik streptokokların bir enzimi olana Streptolizin O’ya karşı meydana gelen bağışık yanıt ürünleri antikorların saptanması ile bu bakterinin neden olduğu hastalıklar ve daha sonra meydan getirdiği Akut Romatizmal Ateş ve Akut Glomerülonefritlerin tanısında ASO saptanması kullanılan testlerden birisidir.

CRP (C-reaktif protein): Akut iltihabi reaksiyon veya enfeksiyon tespiti için kullanılır.

RF (Romatoid Faktör): Otoimmun ve akut iltihabi hastalıkların tanısı amacıyla kullanılır. CRP (C-reaktif protein) karaciğerde üretilen bir proteindir. Enfeksiyon, tümör, travma gibi durumlarda yükselir, ayrıca vücudun bağışık sisteminin kendi hücrelerine zarar vermesi sonucu ortaya çıkan otoimmun hastalıkların tanısında da yararlıdır.

Brucella aglütinasyon testi (Rose Bengal): Brucella abortus, B. melitensis ve B. suis’in meydana getirdiği enfeksiyonların teşhisi için kullanılan bir tarama testidir. Bu bakterilen vücutta Brusellozis olarak adlandırılan, özellikle pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri bulaşan ve tüm vücudu etkileyebilen bir hastalık meydana getirir.

Brucella aglütinasyonu (Wright testi): Brucella abortus, B. melitensis ve B. suis’in meydana getirdiği enfeksiyonların teşhisi için tüm dünyada kullanılan en yaygın yöntemdir.

Salmonella tüp aglütinasyonu (Gruber-Widal Testi): Serumda Salmonella typhi’nin yapısında bulunan antijenlere karşı oluşmuş antikorların tespiti amacıyla yapılır. Salmonella enfeksiyonları, tüm dünyada önemini koruyan başlıca zoonotik (hayvanlardan insanlara bulaşan) hastalıklardan biridir. Salmonella cinsi bakteriler gastroenterit ve tifonun da aralarında yer aldığı pek çok hastalığın etkenidirler. Sistemik enfeksiyon şekli olan tifo son yıllarda daha az görülmekle beraber, birçok ülkede, hijyenik koşullarda iyileşmeye rağmen, besin zehirlenmeleri ile oluşan gastroenterit formu, salgın ölçütlerine varmaktadır. Bu bakteri insanlarda tifo-paratifo enfeksiyonlarına yol açar.

RPR (Rapid Plasma Reagin): Sifilizin tanısı için kullanılır. Sifiliz Treponema pallidum adı verilen bakterinin yol açtığı bir çok organ ve dokuyu etkileyebilen hastalıktır. Mikroorganizma genellikle cinsel ilişki yoluyla bulaşır, ancak enfekte anneden karnında ki bebeğe geçenbilir, kan ve organ nakilleri ile de bulaşabilir. Sifiliz hastalığına yakalananların bir kısmında mikroorganizma vücutta kalır, bu insanların kan ve dokularının nakli ile bulaşabilir. Bu nedenle tüm donörlere sifiliz hastalığının varlığı veya yokluğunu belirlemek için test uygulanır. RPR bu amaçla en yaygın kullanılan tarama testidir.

Echinococcus Testi: Kist hidatik tanısı için uygulanır.

Brucella IgG: Serumda Brucella türlerine karşı IgG türü antikorların tespiti amacıyla uygulanır.

Brucella IgM: Serumda Brucella türlerine karşı IgM türü antikorların tespiti amacıyla uygulanır.

Helicobacter pylori IgG: H. pylori’ye karşı oluşan IgG tipi antikorların tespiti ile Akut/kronik gastrit, Dudenal ülser, Gastrik ülser, Gastrik karsinoma tanısı amacıyla çalışılır.

Helicobacter pylori IgA: H. pylori’ye karşı oluşan IgA tipi antikorların tespiti ile Akut/kronik gastrit, Dudenal ülser, Gastrik ülser, Gastrik karsinoma tanısı tanısı amacıyla çalışılır.

Helicobacter pylori IgM: H. pylori’ye karşı oluşan IgM tipi antikorların tespiti ile Akut/kronik gastrit, Dudenal ülser, Gastrik ülser, Gastrik karsinoma tanısı amacıyla çalışılır.

EBV-VCA IgG: EBV viral kapsid antijenine karşı oluşan IgG tipi antikorların tespiti ile İnfeksiyöz mononükleoz bağışıklığının tanısı için uygulanır.

EBV-VCA IgM: EBV viral kapsid antijenine karşı oluşan IgM tipi antikorların tespiti ile akut İnfeksiyöz mononükleoz tanısı için uygulanır.

EBV EBNA: İnfeksiyöz mononükleoz başlangıç zamanı ve bağışıklığın belirlenmesi amacıyla uygulanır.

EBV ZEBRA IgM: İnfeksiyöz mononükleoz hastalığının hangi dönemde olduğunun tespiti için çalışılan bir testtir.

Varicella zoster (VZV) IgG: Suçiçeği hastalığında bağışıklığın tespiti için çalışılır.

Varicella zoster (VZV) IgM: Suçiçeği hastalığının tespiti için çalışılır.

Mumps IgG (Kabakulak): Kabakulak bağışıklığının tespiti amacıyla uygulanır.

Mumps IgM (Kabakulak): Kabakulak hastalığının tespiti için çalışılır.

Kızamık IgG (Measles): Kızamık bağışıklığının tespiti için çalışılır.

Kızamık IgM (Measles): Kızamık hastalığının tespiti amacıyla uygulanır.

Borrelia burgdorferi IgG: Lyme hastalığı ve bağışıklığın tanısı amacıyla çalışılan testtir.

Borrelia burgdorferi IgM: Akut Lyme hastalığı tanısı amacıyla uygulanır.

Chlamydia trachomatis IgG: Klamidyal infeksiyonların ve bağışıklığın tanısı için çalışılır.

Chlamydia trachomatis IgM: Akut Klamidyal infeksiyonların tanısı için kullanılır.

Chlamydia pneumoniae IgG: Atipik Pnömoni ve bağışıklığın tanısı amacıyla uygulanır.

Chlamydia pneumoniae IgM: Akut Atipik Pnömoni tanısı için çalışılır.

Parvovirus B19 IgG: Eritema infeksiyozum ve bağışıklığın tanısı amacıyla uygulanır.

Parvovirus B19 IgM: Akut Eritema infeksiyozum tanısı için kullanılır.

Clostridium difficile toxin-A ve B: Antibiyotiklerin neden olduğu Pseudo-membranöz enterokolit tanısı amacıyla uygulanır.

Cryptococcus neoformans antijeni: Bu mantarın neden olduğu menenjitlerin tanısı için uygulanır.

Legionella Antijeni (İdrar): Lejyonella hastalığının tespiti için çalışılır.

Galaktomannan: İnvazif Aspergillus infeksiyonlarının tanısı için çalışılır.

HEPATİT MARKERLERİ ve HIV

HBsAg: Hepatit B yüzey (surface) antijeni tespiti, HBV taşıyıcılığı ve hastalığın ilerleyişinin takibi için çalışılır.

Anti HBs: Hepatit B yüzey (surface) antijenine karşı oluşmuş antikorların tespiti, aşılama gerekliliği ve bağışıklığın gösterilmesi amacıyla uygulanır.

Anti HBc IgG: Hepatit B Virusu kor (Core) antijenine karşı oluşmuş IgG tipi antikorların tespiti amacıyla uygulanır.

Anti HBc IgM: Hepatit B Virusu kor (Core) antijenine karşı oluşmuş IgM tipi antikorların tespiti amacıyla uygulanır.

HBeAg: Hepatit B virüsünün “e” antijeni tespiti için uygulanır.

Anti HBe: Hepatit B virüsünün “e” antijenine karşı oluşan antikorların tespiti amacıyla çalışılan bir testtir.

Anti HAV IgG: Hepatit A Virusu’na karşı oluşmuş IgG tipi antikorların, bağışıklığın tespiti için çalışılır.

Anti HAV IgM: Hepatit A Virusu’na karşı oluşmuş IgM tipi antikorların ve hastalığın tanısı için çalışılır.

Anti HCV Total: Hepatit C Virusu’na karşı oluşmuş IgG ve IgM tipi Antikorların tespiti için uygulanır. Bu antikorların büyük bir kısmını IgG tipi antikorlar oluşturmaktadır.

HDV Ag: Hepatit D virus antijeni tespiti için çalışılır.

Delta antikoru: Hepatit D Virusu’na karşı oluşmuş antikorların tespiti için uygulanır.

Anti HDV IgM: Hepatit D Virusu’na karşı oluşmuş IgM tipi antikorların tespiti amacıyla çalışılır.

Anti Hepatit E (HEV): Hepatit E Virusu’na karşı oluşmuş antikorların tespiti için çalışılmaktadır.

Anti Hepatit E IgM: Hepatit E Virusu’na karşı oluşmuş IgM tipi antikorların tespiti ve hastalığın tanısı için uygulanır.

Anti HIV: AIDS tanısı amacıyla HIV virusunun yapısında bulunan antijenler karşı vücutta oluşmuş olan antikorlar tespit edilir.

TORCH GRUBU

Anti Toxoplasma IgG: Toxoplasma gondii’ye karşı oluşmuş IgG tipi antikorların, bağışıklığın tespiti amacıyla uygulanır.

Anti Toxoplasma IgM: Toxoplasma gondii’ye karşı oluşmuş IgM tipi antikorların, primer infeksiyonun tespiti için çalışılan testtir.

Toxoplasma Avidite: Konjenital toxoplasmosis riskinin tespiti amacıyla uygulanır. Annenin bu hastalığı geçirdiği durumlarda bebekte doğumsal anormallikler ortaya çıkabilir. Avidite testi ile enfeksiyonun bebeğe geçip geçmediği belirlenir. Gebeliğinin ilk 24 haftasındaki bir gebede, düşük IgG titresi ile negatif IgM test sonucu Toxoplasma gondii ile infeksiyonun döllenmeden önce kazanıldığını gösterir. Tek bir serum örneğinde pozitif IgM test sonucu yeni geçirilmiş bir infeksiyonu, infeksiyonun çok önceden geçirildiğini ya da yalancı pozitifliği gösterebilir. Bu sonuçların yanlış yorumlanması istenmeyen düşüklerle, girişimlerle ve kronik bir infeksiyonla sonuçlanabilir. Bu nedenle infeksiyonun erken ya da geç dönemde olduğunun belirlenmesi için IgG avidite testi yapılması gerekir.

Anti Rubella IgG: Rubella virusuna karşı oluşmuş IgG tipi antikorların, kızamıkçık bağışıklığının tespiti amacıyla uygulanır.

Anti Rubella IgM: Rubella’ya karşı oluşmuş IgM tipi antikorların, primer kızamıkçık infeksiyonunun tespiti için çalışılır. Kızamıkçık gebeliğin ilk üç ayında geçirildiğinde bebekte enfeksiyonlara, çeşitli anormalilere, ölü doğum ve kendiliğinden düşüklere neden olabilmektedir. Gebelerin bu testi yaptırmaları önemlidir.

Anti CMV IgG: Sitomegalovirus’a karşı oluşmuş IgG tipi antikorların, bağışıklığın tespiti için uygulanır.

Anti CMV IgM: Sitomegalovirus’a karşı oluşmuş IgM tipi antikorların, primer infeksiyonun tespiti amacıyla çalışılır.

CMV IgG Avidite: Konjenital Sitomegalivirus infeksiyonu tanısı için kullanılır. Annenin bu hastalığı geçirdiği durumlarda bebekte doğumsal anormallikler ortaya çıkabilir. Avidite testi ile enfeksiyonun bebeğe geçip geçmeme riski belirlenir.

Herpes simpleks tip 1 IgG: HSV-1 virusuna karşı oluşmuş IgG türü antikorların, bağışıklığın tespiti amacıyla uygulanır.

Herpes simpleks tip 1 IgM: HSV-1 virusuna karşı oluşmuş IgM türü antikorların, primer infeksiyonun tespiti için çalışılır.

Herpes simpleks tip 2 IgG: HSV-2 virusuna karşı oluşmuş IgG türü antikorların, bağışıklığın tespiti amacıyla çalışılır.

Herpes simpleks tip 2 IgM: HSV-2 virusuna karşı oluşmuş IgM türü antikorların, primer infeksiyonun tespiti için çalışılır.

OTOİMMUN SEROLOJİSİ (IFA yöntemi)

Antinükleer Antikor (ANA): Romatolojik hastalıkların tanısı için çalışılır. Özellikle Sistemik lupus eritematozus (SLE), polimiyozit gibi otoimmün bozukluklar ve başka rahatsızlıklar için tarama testi olarak kullanılır.

Anti dsDNA: Sistemik Lupus Eritamotosis tanı ve takibi amacıyla uygulanır. Sistemik lupus eritematozus (SLE) hücre çekirdeğindeki antijenlere karşı antikorların oluşturduğu otoimmün bir hastalıktır. SLE tanısında kullanılan immünolojik parametreler anti nükleer antikor (ANA) ve anti-ds DNA otoantikorlarıdır.

c-ANCA: Otoimmun hastalıkların tanısı için çalışılan bir testtir. Anti-nötrofil Sitoplazmik Antikorlar (ANCA) beyaz kan hücrelerinin bir çeşidi olan nötrofillerin sitoplazmasında yer alan çeşitli antijenik yapılara karşı oluşan ve vaskülitlerin (kan damarlarının iltihabi hastalıkları) patogenezinde önemli rolleri olan oto antikorlardır. Vaskülit nedeni ile başvuran herkesten, nedeni bilinmeyen akciğer infiltrasyonları, kanlı balgam, böbrek fonksiyon bozuklukları, kanlı idrar, idrardan protein kaybı, kanlı burun akıntısı, periferik polinöropati gibi durumlara bu test istenebilir.

p-ANCA: Otoimmun hastalıkların tanısı için çalışılan bir testtir.

Anti Mitokondriyal Antikor (AMA): Hücrelerin bir parçası olan mitokondri kısmına karşı gelişen antikordur. Otoimmun hastalıklar ve özellikle primer biliyer siroz tanısı için uygulanır. Safra kaynaklı sirozlar ile hepatit, alkol, tıkanmaya bağlı siroz ve karaciğer problemlerinin birbirinden ayrılmasında kullanılır.

Liver Kidney Microsomal Antikor (LKM-1): Otoimmun hastalıkların ve özellikle otoimmun kronik aktif hepatit tip-2 tanısı amacıyla çalışılır.

Anti Smooth Muscle Antikor (ASMA/ACTİN): Otoimmun hastalıkların tanısı, özellikle otoimmun kronik aktif hepatit tanısı için çalışılır.

Anti Endomisiyum Antikor: Otoimmun hastalıkların, özellikle Çöliak hastalığı ve Dermatitis herpetiformis tanısı için uygulanır.

Anti Glumerular Bazal Membran: Otoimmun glomerulonefrit ve Goodpasture sendromu tanısı amacıyla çalışılır.

Anti ENA: Otoimmun bağ dokusu hastalıkları tanısı için çalışılır.

Anti SS-A: Otoimmun bağ dokusu hastalıkları tanısı için çalışılır. Sjögren sendromu, SLE, skleroderma ve romatoid artrit ‘in de içinde bulunduğu romatizmal bağ dokusu hastalıklarında saptanabilir.

Anti SS-B: Otoimmun bağ dokusu hastalıkları tanısı için çalışılır. Sjögren sendromu, SLE, skleroderma ve romatoid artrit ‘in de içinde bulunduğu romatizmal bağ dokusu hastalıklarında saptanabilir.

Anti SM/RNP: Otoimmun bağ dokusu hastalıkları tanısı için çalışılır.

Anti SM: Otoimmun bağ dokusu hastalıkları tanısı için çalışılır. Sistemik lupus eritematozus hastalarında pozitif ANA sonucunun yanı sıra tanıda en yüksek özgüllüğe sahip olan antikorlar anti-dsDNA ve anti-Sm antikorlarıdır.

Anti Scl 70: Otoimmun bağ dokusu hastalıkları tanısı için çalışılır. Progresif sistemik sklerozun diffüz formu için oldukça spesifiktir.

Anti Jo-1: Otoimmun bağ dokusu hastalıkları tanısı için çalışılır. Polimiyozit/dermatomiyozit, anti-sentetaz sendromu (inflamatuar miyopati, inflamatuar poliartrit, interstisyal akciğer fibrozu, Raynaud sendromu), sınırlı sistemik skleroz tanısında kullanılır.

Anti Thyroglobulin: Otoimmun tiroid hastalıkları tanısı amacıyla uygulanır. Hashimoto tiroiditi tanısını sağlar.

Anti Microzomal Antikor: Otoimmun tiroid hastalıkları tanısı amacıyla uygulanır. Hashimoto tiroiditi tanısını sağlar.

Anti Gliadin IgG: Çölyak hastalığı tanısı tanısı için çalışılır. Çölyak hastalığı; besinlerdeki buğday, arpa ve çavdarda bulunan glüten adlı bir proteine karşı hassasiyet ile ortaya çıkar.

Anti Gliadin IgA: Çölyak hastalığı tanısı tanısı için çalışılır.

Doku Transglutaminaz IgG: Çölyak hastalığı tanısı tanısı için çalışılır.

Doku Transglutaminaz IgA: Çölyak hastalığı tanısı tanısı için çalışılır.

Anti Kardiyolipin IgG: Genellikle idiopatik ve rekurren tromboz ve rekurren fetal kayıplarda istenir.

Anti Kardiyolipin IgM: Genellikle idiopatik ve rekurren tromboz ve rekurren fetal kayıplarda istenir.

Anti CCP: Romatoid artrit tanısı için uygulanır.

Bullous Pemphigoid Ag 1: Büllöz pemfigoid tanısını sağlayan testtir.

Bullous Pemphigoid Ag 2: Büllöz pemfigoid tanısını sağlayan testtir.

Desmoglein 1: Pemfigus foliaceus tanısı amacıyla çalışılır.

Desmoglein 2: Pemfigus foliaceus tanısı amacıyla çalışılır.

TSH reseptör Antikor: Graves hastalığının tanısı amacıyla uygulanır.

MOLEKÜLER TESTLER

EBV PCR: Enfeksiyöz mononükleoz tanısı amacıyla çalışılır.

HBV Viral Yük: B hepatitinde hastalığın doğal seyri ile prognozun belirlenmesi, tedavinin izlemi ve gizli infeksiyonun tespiti amacıyla uygulanan testtir.

HCV Viral Yük: C hepatitinde hastalığın doğal seyri ile prognozun belirlenmesi, tedavinin izlemi ve gizli infeksiyonun tespiti amacıyla uygulanan testtir.

CMV Viral Yük: Sitomegalovirus infeksiyonlarında tedavi kararı ve izlenmesi amacıyla çalışılır.

HSV (Tip 1 ve Tip 2) Viral Yük: HSV-1 infeksiyonlarında tedavi kararı ve izlenmesi için çalışılır.

Mycobacterium tuberculosis-DNA: Tüberküloz tanısını sağlayan testtir.

Parvovirus B19 Viral Yük: Özelikle gebelerde fetusun virustan etkilenip etkilenmediğinin tespiti için çalışılır.

HCV Genotiplendirme: HCV genotiplerinin tanımı için uygulanır.

HBV Virus İlaç Direnci: B hepatiti tedavi yönlendirimi amacıyla çalışılır.

HDV-RNA: Hepatit Delta Virusunun RNA’sı tespiti ile HDV infeksiyonu tanısı amacıyla uygulanır.

HIZLI MOLEKÜLER PANELLER

Human Papilloma Virus Paneli (HPV; Tip 16, Tip 18/45, Tip 31, 33, 35, 39, 51, 52, 56, 58, 59, 66 ve 68): Servikal kanser risk tespiti için uygulanır.

Solunum Yolu Patojenleri Paneli: Solunum yollarında hastalık meydana getiren Adenovirus, Metapneumovirus, Influenza A, Influenza A (subtype H1), Influenza A (subtype H3), Influenza B, Parainfluenza 1, Parainfluenza 2, Parainfluenza 3, Parainfluenza 4, Rhinovirus, RSV A, RSV B, Bordetella pertussis, Bordetella parapertussis/B. bronchiseptica, Bordetella holmesii infeksiyonlarının tanısı amacıyla uygulanır.

Gastrointetinal Panel: C. jejuni, C. coli, C. upsaliensis, C. difficile, P. Shigelloides, Salmonella, Y. Enterocolitica, V. Parahaemolyticus, V. Vulnificus, V. Cholerae, EAEC, EPEC, STEC, Shigella / EIEC, Adenovirus 40/41, Astrovirus, Rotavirus A, Sapovirus, Norovirus, Cryptosporidium, Entamoeba histolytica, Cyclospora cayetanensis, Giardia lamblia infeksiyonlarının tanısı amacıyla uygulanır.

Menenjit Etkenleri Paneli: HSV-1, HSV-2, EBV, CMV, VZV, Parechovirus, Enterovirus, Mumphs, Measles, HHV-6, HHV-7, HHV-8), Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus agalactiae, Neisseria meningitidis, Staphylococcus aureus, E.coli K1, Listeria monocytogenes), Borrelia burgdorferi ve Borrelia miyamotoi Cryptococcus neoformans ve C. gattii infeksiyonlarının tanısı amacıyla uygulanır.

Mycobacterium tuberculosis İlaç Direnci: Tüberküloz tanısı, tedavi takibi ve bakterinin rifampisine direncinin belirlenmesi amacıyla uygulanır.

MİKS ALLERJENLER

Total IgE: Alerjik ve paraziter infeksiyonların tanısı için çalışılır.

ECP: Astım atağının derecesinin tayini ve tedavi takibi için çalışılır.

Spesifik IgE’ler (Phaiatop): Alerjik reaksiyona yol açan alerjenin belirlenmesi için çalışılır.

Spesifik IgE’li Miks (EX1 Epitel Karışımı, FX1 Gıda Karışımı, FX3 Gıda Karışımı, FX5 Gıda Karışımı, FX15 Gıda Karışımı, FX16 Gıda Karışımı, GX1 Yabani Ot Polenleri Karışımı, GX2 Yabani Ot Polenleri Karışımı, MX1 Küf Karışımı, TX1 Ağaç Poleni Karışımı, TX2 Ağaç Poleni Karışımı, WX1 Yabani Ot-Çiçek Polen, WX3 Yabani Ot–Çiçek Polen: Alerjik reaksiyona yol açan alerjenin belirlenmesi amacıyla uygulanır.

TEK ALLERJENLER

Spesifik IgE’ler (Penicilloyl G, Penicilloyl V, Dermatophagoides pteronyssinus, Dermatophagoides farinae, Yumurta beyazı, İnek sütü, Domates, Yumurta sarısı, Lateks, Candida albicans, Huş ağacı, Bal arısı zehiri, Sığır Eti, Kakao, Amoxicilloyl, Sarı Ceket, Sivrisinek: Alerjik reaksiyona yol açan alerjenin belirlenmesi amacıyla uygulanır.