Organ naklinin kaçınılmaz tamamlayıcısı olan Doku Tipleme ve Transplant İmmünolojisi Laboratuvarı, solid organ nakli testlerinin yanı sıra romatolojik ve hematolojik hastalıkların tanılarına yardımcı özel testleri ve Kemik iliği nakline yönelik analizleriyle farklı alanlarda da hizmetlerini sürdürmektedir. Laboratuvarımız Sağlık Bakanlığı tarafından 09.10.2016/E818 onay sayısı ve 21.25.DTL.03 ruhsat numarası ile ruhsatlandırılmıştır.

       Laboratuvarımız temel hizmet alanı olan organ nakli konusunda, bütün Doğu ve Kuzey Anadolu bölgesi illerimizde dahil nakil öncesi genetik olarak uygun hasta seçimi ve hazırlık testlerini titizlikle gerçekleştirmektedir.

    Öğretim Üyeleri

  1. Prof.Dr. Hasan TÜRKEZ (Anabilim Dalı Başkanı)
  2. Doç. Dr. Hasan DOĞAN
  3. Doç.Dr. Eda BALKAN
  4. Dr.Öğr. Üyesi Fatih AKDEMİR

 

    Araştırma Görevlileri

  1. Arş. Gör. Merve ANAPALI
  2. Arş. Gör. Muhammet Ali GÜRBÜZ

         Doku Grupları: İnsan doku grubu antijenleri (HLA; Human Leukocyte Antigen), her bireyin anne ve babasından eş ağırlıklı olarak yarı yarıya aldığı tüm çekirdekli hücrelerinde bulunan proteinlerdir. Tek yumurta ikizleri dışında tam olarak aynı doku grubu antijenlerini taşıyan iki bireyin var olma olasılığı çok düşüktür. Doku grubu antijenleri, biyolojik kimliğimizi tanımlar ve parmak izi örneğinde olduğu gibi her bireye ‘özel’dir. Temel görevleri, bağışıklık sistemimizin yanıtlarını sağlamak ve belirlemektir. Bağışıklık sisteminin en önemli özelliklerinden biri, kendine ait ve ait olmayanı tanıyarak savunma sırasında kendine zarar vermemektir. Kendine zarar vermemeyi anlayabilmenin moleküler yolu, doku grubu antijenleriyle sağlanır.

       Organ nakillerinde, nakledilen organlarda doku gruplarının uyumlu olmadığı durumda, bağışıklık sistemimiz yabancıya çok güçlü bir şekilde yanıt verir. Hastayı organ nakline sevk eden hastalıktan çok daha ağır, yaşamı tehdit eden bir tabloya neden olabilir. Bu durumu önlemek amacıyla organ nakli öncesi doku grupları incelenir ve uyumlu bireyler arasında seçim yapılır.

Doku antijenleri uyumunun önemi farklı organlar için farklı önceliktedir. Örneğin kornea, kalp, akciğer ve karaciğer nakillerinde doku uyumu hiç önem taşımazken, doku uyumu böbrek nakillerinde önemli, kemik iliği naklinde ise ileri derecede önemlidir.

       Panel Reaktif Antikorlar: Hastalık tedavisinin organ nakli ile mümkün olabileceği hastalıklardan biri Böbrek Yetmezliğidir. Böbrek yetmezliği olan hastalarda ikincil bir problem olarak ortaya çıkan kansızlık durumlarında bu hastalara kan verilebilir. Kan transfüzyonu yapılan hastalar farklı doku grubu özellikleri olan insanlardan kan aldıkları için bağışıklık sistemleri bu doku gruplarına karşı antikorlar oluşturur. Anti-HLA antikorları diye de adlandırılan bu antikorlar, böbrek naklinin hemen ardından çok hızlı ve çok şiddetli bağışıklık sistemi reaksiyonlarına yol açıp hasta yaşamını tehdit edebilir. Bu durumu engellemek amacıyla böbrek nakilleri öncesi hasta serumunda doku grubu antijenlerine karşı antikorlar aranır.

        Lenfosit Çapraz Uyum Testi: Doku grubu uyumlu vericisi olan, Panel Reaktif Antikoru negatif olan hastalarda, tüm uyuma rağmen alıcı ve verici arasındaki minör uyumsuzluklardan kaynaklanabilecek bağışıklık cevaplarını test etmek amacıyla, verici seçiminden sonra alıcı ve vericinin serum ve hücreleri karşılıklı olarak bir araya getirilir. Böylece, naklin hemen ardından olabilecek ani bir yanıta neden olabilecek bir faktör var mı diye test edilir.

       Doku Grupları ve Romatolojik Hastalık İlişkileri: Klinik çalışmalar, doku grubu antijenlerinin bir grubunun çeşitli romatolojik hastalıklarla ilişkili olduğunu ve birer risk faktörü olduğunu göstermektedir. Örneğin, HLA DR4 taşıyan insanların DR4 taşımayanlara göre Romatoid artrit olma olasılığının 10 kat fazla olduğu ya da HLA B27 taşıyan insanların taşımayanlara göre Ankilozan Spondilit olma riskinin 90 kat fazla olduğu gösterilmiştir. Benzer şekilde HLA B51 taşıyanların Behçet Hastalığı olma olasılığının daha yüksek olduğu bilinmektedir. Laboratuarımızda her üç test de moleküler yöntemlerle çalışılmaktadır.

1.Laboratuvarınızda yapılan testler hangi hastalıklar ile ilişkilidir?

 

HLA DOKU TİPLENDİRME TESTLERİ

Sıra No

Test Adı Çözünürlük Lokuslar

Klinik İlişki

1

SSP ve SSO tekniği ile Düşük çözünürlük HLA Doku Tipleme

Düşük

HLA-A, -B, -C, -DR, -DQ Kronik Böbrek Yetmezliği, Kemik İliği Defektleri, Çölyak Hastalığı

2

NGS ile yüksek çözünürlük HLA Doku Tipleme

Yüksek

HLA-A, -B, -C, -DR, -DQ Kronik Böbrek Yetmezliği, Kemik İliği Defektleri

3

HLA B27 Tipleme

Düşük

HLA-B*27

Ankilozan Spondilit, Romatoid Artrit

4

HLA-B5 Tipleme

Düşük

HLA-B*50-, -B*51

Behçet Hastalığı, Üveit
 

ORGAN NAKLİ UYUM TESTLERİ (CROSS-MATCH)

Sıra No

Test Adı Çözünürlük

Klinik ilişki

5

Hücre İlişkili Sitotoksisite (CDC-XM)

Hücresel

Organ Nakli

6

Akış Sitometrisi (Flow-XM)

Hücresel

Organ Nakli

7

Donör Spesifik Antikor (DSA)

Katı Faz

Organ Nakli

 

PANEL REAKTİF ANTİKOR (PRA) BELİRLEME TESTLERİ

8

PRA Tarama (Luminex)

Katı Faz

Kronik Böbrek Yetmezliği

9

PRA Tanımlama (LSA)

Katı Faz

Kronik Böbrek Yetmezliği

 

2.Laboratuvarınızda yapılan testler kaç günde sonuçlanmaktadır?

Laboratuvarımızda rutin olarak çalışılan testler, 10 gün içerisinde sonuçlandırılmaktadır. Laboratuvarımızda yapılan testleriniz hakkında bilgi almak için (442) 344 6949 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

 

3.Laboratuvarınızda yapılan testlerin sonuçlarını nasıl öğrenebilirim?

HLA-B27 test sonuçları, hastane bilgi işlem sistemine girilmekte ve doktorunuzun ekranına doğrudan iletilmektedir. Diğer test sonuçları ise, kimlik karşılığında, yalnızca testi çalışan hastanın kendisine elden teslim edilmektedir.

 

4.Laboratuvarınız hastanenin hangi kısmında yer almaktadır?

Laboratuvarımız hastanemizin bodrum katında merkezi laboratuvarların Biyokimya, Mikrobiyoloji Laboratuarlarının olduğu kısımda bulunmaktadır.

 

5.Anabilim Dalınızda lisansüstü eğitim verilmekte midir?

Anabilim dalımız bünyesinde hem yüksek lisans hem de doktora seviyesinde eğitim verilmektedir. Detaylı bilgiye üniversitemizin Sağlık Bilimleri Enstitiüsü’nün sayfasından ulaşabilirsiniz.