İNME MERKEZİ

     Beyin damar hastalıklarından biri olan inme, doğru bir yaklaşımla önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlıktır. Akut inme, kalp hastalıklarından sonra dünya genelinde ikinci en sık ölüm nedeni ve erişkin yaş grubunda en sık özürlülük nedenidir. Türkiye’de yılda yaklaşık olarak 120 bin inme vakası görülmektedir. Yılda yaklaşık 40 bin kişi inmeye bağlı olarak hayatını kaybetmekte ve ölümler dışında 40 bin kişinin de başkalarına bağımlı halde rehabilitasyon alarak yaşayabilecek seviyede hayatta kaldığı bilinmektedir. İnme; ani konuşma bozukluğu, tek taraflı kol ya da bacakta gelişen güçsüzlük veya uyuşukluk, yüzde özellikle ağız bölgesinde asimetri(kayma) ve görme kaybı gibi belirtilerle ortaya çıkar. İnmenin bu semptomları fark edildiğinde, hastanın hiç zaman kaybetmeden 112 aranarak en yakın sağlık kuruluşuna ya da daha iyi bir seçenek olarak inme merkezine sahip bir hastaneye götürülmesi gerekir. Ani olarak ortaya çıkan bu rahatsızlıkta kaybedilen her dakika beyinde beyin dokusunda kayba neden olduğundan çok hızlı bir şekilde tedavi edilmesi gerekmektedir.

     Nöroloji Anabilim Dalı bünyesinde kurulan Atatürk Üniversitesi Hastanesi İnme Merkezi 8 inme yatağı (monitörlü) ve 8 yoğun bakım yatağı, inme konusunda deneyimli doktorları ve sağlık personeli ile 7 gün 24 saat inme hastalarına tedavi imkanı sunmaktadır. Merkezimizde acil servise başvuran iskemik inme hastalarına ilk 4,5 saat içerisinde iv trombolitik (pıhtı eritici tedavi), ilk 6 saat içerisinde trombektomi, embolektomi (damar içerisindeki pıhtının çıkarılması) işlemleri uygulanabilmektedir.

     Merkezimizde acil işlemler dışında Vasküler Nöroloji yaklaşımları olarak, Nörosonoloji (karotis vertebral doppler USG ve transkranial doppler USG) ve Girişimsel Nöroloji (stent yerleştirilmesi, tanısal anjiografi, trombektomi) işlemleri yapılmaktadır.

  1. Akut inme tedavisi (ilk 4,5 saat içerisinde iv trombolitik (pıhtı eritici tedavi), ilk 6 saat içerisinde trombektomi, embolektomi (damar içerisindeki pıhtının çıkarılması)
  2. Girişimsel Nöroloji (stent yerleştirilmesi, tanısal anjiografi, trombektomi)
  3. Nörosonoloji (karotis-vertebral doppler USG ve transkranial doppler USG)
  4. İnme hastalarının tanı, tedavi ve takipleri

İnme (felç) nedir?

İnme ya da halk arasında bilinen adıyla felç beyini besleyen damarların tıkanıklığı (iskemik inme) veya kanamasından (hemorajik inme) kaynaklanan, toplumda oldukça sık görülen nörolojik bir hastalıktır. İnmeden etkilenen beyin bölgesine göre kişinin kas gücü, konuşma, görme, denge, koordinasyon, ve hafızası etkilenebilir. Bazı vakalarda ölüme neden olabilir.

İnme (felç) Belirtileri Nelerdir?

     İnme hastalarında pek çok farklı belirti görülebilir. Bu belirtilerin varlığında zaman kaybetmeden mutlaka hastaneye başvurulmalıdır.

  1. Vücudun bir tarafında (yüz, kol ve bacak) uyuşma ya da kuvvetsizlik
  2. Yüz ve özellikle ağız bölgesinde asimetrik görünüm (kayma) gelişmesi
  3. Dilde dolanma, konuşamama ya da konuşulanları anlayamama
  4. Tam veya kısmi görme kayıpları
  5. Baş dönmesi, denge kaybı, çift görme
  6. Ani ve şiddetli başağrısı

İnme neden olur?

      Hipertansiyon, şeker hastalığı, yüksek kolesterol, sigara kullanımı, obezite, kalpte ritm bozukluğu ve kalp yetmezliği gibi hastalıkların sonucunda beyne giden şah damarı veya beyin içindeki daha ince damarların etkilenmesi ile ortaya çıkar. İnmelerin % 80’i damar tıkanıklığına (iskemik inme), yaklaşık % 20’si de kanamaya (hemorajik inme) bağlı olarak ortaya çıkar.

İnme merkezi nedir?

     İnme merkezi, sadece inme hastalarının kabul edildiği, genel nöroloji servisi ile yoğun bakım arasında bir yapılanma gösteren, inme konusunda deneyimli doktoru ve hemşiresi olan, hastaların yaşamsal fonksiyonlarının yakın takip edildiği özel bir birimdir. İnme merkezlerinde;

  1. İnme üzerine uzmanlaşmış nöroloji uzmanları, 7 gün 24 saat hizmet verecek şekilde inme merkezinde görev yapar.
  2. Nöroloji uzmanlarının en az biri, inme tanı ve tedavisi konusunda akademik çalışmaları bulunan ve en az bir yıl süreyle inme hastalarının tedavi ve takibini yapan nörologlara verilen vasküler nöroloji hekimliği sertifikasına sahiptir.
  3. İnme merkezinin bulunduğu hastanede kardiyoloji, damar cerrahisi, beyin cerrahisi, radyoloji ve fizik tedavi rehabilitasyon uzmanı hekimler bulunmak zorundadır.
  4. Radyolojik görüntüleme (bilgisayarlı tomografi ve MR) ve laboratuvar testleri hızla yapılır.
  5. İnme ünitesi için ayrı bir yataklı bölüm, hemşire ve sağlık personel bulunur.
  6. Tüm yataklarda hastanın uygun şekilde izlenebilmesi için monitörizasyon sistemi vardır.
  7. İnme merkezi bulunan hastanelerde 3. seviye acil servis ve yoğun bakım hizmeti verilir.
  8. Hastaların tedavisinde uygulanan ilaç ve diğer yapısal donanımlar hazır bulunur.

İnme merkezlerinde inme nasıl tedavi edilir?

      Geçmişte, inme geçiren hastalar için özel bir tedavi yoktu. Tıptaki gelişmeler sonucunda inme günümüzde tedavi edilebilir bir hastalık olmuştur. Damar tıkanıklığına bağlı inmelerde ilk 4,5 saatte hastaneye başvurulduğu durumda, pıhtı eritici ilaçların damardan verilmesi ya da ilk 6 saatte endovasküler yöntemlerle (beyin anjiyosu yapılarak) beyindeki tıkalı damarın açılması ile inme hastalarının tamamen iyileşebilme şansı vardır. endovasküler yöntem ile pıhtının çıkarılması seçilmiş bazı hastalarda 24 saate kadar uygulanabilmektedir. Bu tedavilerin uygulanabilmesi için inme hastalarının hızlı bir şekilde tedavinin yapılabildiği uygun hastanelere ulaştırılması gerekir.

Değişen inme algısı (İnançlar → Gerçekler)

  1. İnme önlenemez → İnmelerin %80’i önlenebilir
  2. İnme tedavi edilemez → İnme acil tedavi edilmelidir
  3. İnme yalnız yaşlıları etkiler → İnme her yaşta olabilir
  4. İnme kalpte olur → İnme beyinde olur
  5. İnme sonrası iyileşme birkaç ayda olur → İnme sonrası iyileşme hayat boyu sürer